Poradnik finansowy

Ubezpieczenia obowiązkowe

---

Ustawa z dnia 28 lipca 1990r, będąca podstawą działalności ubezpieczeniowej, wprowadza podział ubezpieczeń na obowiązkowe i dobrowolne. Do wymienionych jako pierwsze ubezpieczeń obowiązkowych należą:

• ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego za szkody powstałe w związku z ruchem tego pojazdu,
• ubezpieczenie budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych,
• ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego,
• inne przewidziane na mocy obowiązujących ustaw lub ratyfikowanych przez RP umów międzynarodowych.

W ubezpieczeniach obowiązkowych istnieje prawny nakaz zawarcia umowy. Dotyczy to obu stron - ubezpieczającego i ubezpieczyciela. Grupa ubezpieczeń obowiązkowych nie jest jednorodna. Z uwagi na zróżnicowanie przymusu ubezpieczenia można tu wyodrębnić:

1. Ubezpieczenia powszechne - wymienione w ustawie (w skrócie: OC kierowców, OC rolników, OC budynków), których warunki regulują odnośne przepisy prawne. Wpływa to zasadniczo na obowiązki obu stron umowy. Jednolite dla wszystkich warunki ubezpieczenia określają m.in. moment powstania obowiązku ubezpieczenia, zakres ubezpieczenia, minimalne sumy gwarancyjne oraz zakres praw i obowiązków stron umowy. Za naruszenie nakazu zawarcia ubezpieczenia grozi sankcja finansowa, która nie zwalnia z obowiązku ubezpieczenia. Np. właściciel samochodu wpłaca określoną kwotę do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego oraz opłaca zaległą składkę.
2. Ubezpieczenia szczególne - dotyczące określonych grup zawodowych (np. brokerów, biegłych rewidentów), dla których szczególne warunki ubezpieczenia regulują odnośne przepisy prawne, zaś ogólne warunki ustalane są przez zakłady ubezpieczeń. W tym wypadku brak ubezpieczenia nie pociąga za sobą sankcji karnych. Jest jednak przyczynkiem do podjęcia decyzji administracyjnych. Np. broker ubezpieczeniowy traci zezwolenie na prowadzenie działalności.