Wcześniejsza emerytura - jak na nią przejść?

Dotychczasowe warunki przechodzenia na wcześniejsze emerytury w praktyce wygasły 31 grudnia. Jednak wciąż można z nich skorzystać.

Możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę - na zasadach sprzed nowego roku - mają osoby, urodzone przed 1 stycznia 1949 roku. Pod tym względem nic się nie zmieniło. Z starych przepisów mogą skorzystać również kobiety urodzone po 31 grudnia 1948 roku, ale jedynie pod warunkiem, że spełniły dotychczasowe wymagania do 31 grudnia 2008 roku.

Kto może przejść na wcześniejszą emeryturę?

Ze świadczenia mogą skorzystać kobiety, które do końca 2008 roku osiągnęły wiek 55 lat. W przypadku mężczyzn warunkiem jest wiek 60 lat, osiągnięty przed 31 grudnia 2008 roku.

Jaki staż pracy jest wymagany?

W przepisach dotyczących emerytur pojęcie stażu pracy określane jest mianem okresów składkowych i nieskładkowych.

Jaki staż powinny potwierdzać składane dokumenty?

Co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy w przypadku kobiet. Dla pań uznanych za całkowicie niezdolne do pracy wymagany okres składkowy i nieskładkowy jest krótszy. Wynosi 20 lat. Natomiast mężczyzn obowiązuje co najmniej 35-letni okres składkowy i nieskładkowy. W przypadku uznania mężczyzny za całkowicie niezdolnego do pracy wystarczą dokumenty potwierdzające 25-lat.

WAŻNE. Okresy nieskładkowe uwzględniane są przez ZUS maksymalnie w wymiarze jednej trzeciej okresów składkowych.

Jakie są dodatkowe wymagania?

W chwili składania wniosku należy być pracownikiem lub pobierać zasiłek dla bezrobotnych albo zasiłek przedemerytalny i przepracować 6 miesięcy w ciągu dwóch ostatnich lat.

WAŻNE. Wymóg nie dotyczy osób, które składając wniosek mają przyznaną rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz osób, które cały swój okres składkowy i nieskładkowy przepracowały na etacie.

Kobiety urodzone po 31 grudnia 1948 muszą pamiętać, aby wniosek o wcześniejszą emeryturę złożyć przed 60. urodzinami. Nie mogły również należeć do OFE, albo złożyć wniosku o przekazanie środków z OFE na dochody budżetu państwa. W operacji takiej pośredniczy ZUS.

Szczególne warunki i charakter pracy

Osoby, które pracowały w szczególnych warunkach, lub ich praca miała szczególny charakter, mogą przejść na wcześniejszą emeryturę przed osiągnięciem ogólnego wieku emerytalnego. Warunki nie są jednakowe dla wszystkich, zależą od charakteru i rodzaju pracy. Szczegółowo reguluje je rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku i jego nowelizacje:

Jednak również w tym przypadku istotny jest wiek osoby, która stara się o świadczenie. Nawet w przypadku spełnienia wszystkich kryteriów, nieco inaczej wygląda sytuacja osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 roku i tych urodzonych później.

Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 roku mogą złożyć wniosek o taką emeryturę w każdej chwili. Podania młodszych wnioskodawców będą uwzględnione tylko wtedy, jeśli warunki spełnili do końca 2008 roku. Wyjątkiem jest sytuacja, w której wnioskodawca w dniu 1 stycznia 1999 roku miał wymagany okres składkowy i nieskładkowy. Dla kobiet wynosi on minimum 20, dla mężczyzn 25 lat. Odpowiednio 15 i 10 lat z tych okresów pracy musiało przypadać na szczególne warunki.

WAŻNE. O wcześniejszą emeryturę z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze nie mogą starać się osoby należące do OFE.

Co zrobić kiedy dokumenty są niekompletne?

Jeśli dokumentacja stażu pracy przyszłego emeryta jest niekompletna, trzeba wystąpić do zakładu pracy o wydanie brakujących dokumentów. Jeżeli firma lub instytucja już nie istnieje, dokumenty powinien mieć jej następca prawny. Jeśli i takiego nie ma, szansą są archiwa państwowe.

Tam, gdzie dokumentacji nie da się odzyskać, pomocne mogą okazać się zeznania świadków.

Składanie wniosku - jak to zrobić?

Wniosek o przyznanie emerytury można złożyć najbliższej placówce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Może to zrobić w imieniu pracownika również aktualny pracodawca. Wniosek powinien zawierać:

  • Formularz ZUS Rp-1, czyli wniosek o przyznanie emerytury
  • Formularz ZUS Rp-6, z wyszczególnionymi okresami składkowymi i nieskładkowymi, z dołączonymi dokumentami na ich potwierdzenie
  • Formularz ZUS Rp-9, jeśli potrzebne będą zeznania świadków w tych sytuacjach, gdzie dokumentacja przestała istnieć

Na wydanie decyzji ZUS ma 30 dni od chwili złożenia wniosku. Chyba, że dokumentację trzeba uzupełnić. Wówczas 30 dni liczone jest od złożenia ostatniego dokumentu.

Podobne artykuły