Informujemy, że w związku z wejściem w życie RODO zmodyfikowaliśmy naszą politykę prywatności ×

Od czego zależą zyski z lokat i koszty kredytów?

Fot.

Stopy procentowe to narzędzie w rękach państwa, które decyduje między innymi o tym, ile zarobimy na lokatach bankowych oraz jak wysokie odsetki będziemy musieli zapłacić od zaciągniętych kredytów. Mamy cztery stopy procentowe, które wpływają na różne obszary finansów. Pomożemy Ci zrozumieć, jak to działa.

Przyjmijmy, że pieniądz jest jak każdy inny towar, który kupujemy. Gdy pożyczamy komuś pieniądze, to musi on nam za to zapłacić. Ile? Tyle, ile ustalicie. Ceną pożyczania pieniądza są więc odsetki, które my płacimy, jeśli zaciągamy kredyt albo nam są płacone, jeśli deponujemy pieniądze na lokacie. To tak jakby bank pożyczał od Ciebie fundusze, więc płaci Ci za to w formie odsetek z lokaty.

Tak samo bank centralny handluje z bankami komercyjnymi i ustala ceny pieniądza. Są one wyrażone właśnie w stopach procentowych.

4 stopy banku centralnego

Po pierwsze, musimy zerwać z błędnym przeświadczeniem, że stopa jest tylko jedna. Mamy cztery stopy procentowe banku centralnego, odnoszące się do różnych obszarów.

  • Zacznijmy od stopy lombardowej, która warunkuje cenę, po której bank centralny udziela pożyczek bankom komercyjnym. Im tańszy kredyt zaciągnie więc nasz bank, tym bardziej korzystne warunki będzie mógł nam zaoferować. Kredytobiorcy powinni się więc cieszyć, gdy stopa ta jest na niskim poziomie, tak jak teraz, kiedy wynosi 2,50 proc. Warto także wiedzieć, że uregulowane ustawowo jest to, że oprocentowanie kredytu, który zaciągamy, nie może być wyższe niż czterokrotność stopy lombardowej. Jeśli więc bank lub firma pożyczkowa próbuje zaoferować nam zobowiązanie z odsetkami powyżej 10 proc., to musimy być świadomi, że podmiot ten łamie prawo.
  • Z drugiej strony jest stopa depozytowa. To ona informuje, ile bank centralny jest w stanie zapłacić za środki, które na jego rachunkach deponują banki komercyjne. Im wyższy poziom tej stopy, tym więcej zarabia na swoich depozytach nasz bank. Dzięki temu może zaoferować nam większe odsetki na lokatach. Aktualnie stopa ta jest bardzo niska – wynosi 0,5 proc.
  • Trzecią jest stopa redyskonta weksli. Jej nazwa brzmi najbardziej tajemniczo, ale wyjaśnienie jest proste. Stopa ta (teraz 1,75 proc.) określa po jakiej cenie bank centralny skupuje wierzytelności od banków komercyjnych. Wierzytelności te to zobowiązania (zabezpieczone wekslem) klientów wobec banków. Jeśli stopa jest na niskim poziomie, to banki komercyjne więcej zarabiają na sprzedaży tych wierzytelności. Dzięki temu mają więcej funduszy na udzielenie kredytów klientom. Reasumując, im niższa stopa, tym bank udziela większej liczby pożyczek.
  • Na koniec zostawiliśmy główną stopę procentową, jaką jest stopa referencyjna. Aktualnie osiąga poziom 1,50 proc. To ona bezpośrednio oddziałuje na wysokość stóp na rynku międzybankowym - WIBOR i WIBID.

WIBOR i WIBID

Schodzimy teraz poziom niżej. Oprócz tego, że banki komercyjne mogą lokować i pożyczać środki w banku centralnym, to także między sobą. Oprocentowanie lokat i kredytów na rynku międzybankowym określają WIBOR i WIBID. Stawki te są aktualizowane codziennie i ich wartość wynika z uśrednienia propozycji przedstawianych przez banki. Załóżmy, że mamy dwie instytucje A i B. Jeśli A przynosi pieniądze na lokatę do B, to są one oprocentowane po stawce WIBID. Jeśli natomiast A chcę pożyczyć środki od B, to płaci takie odsetki, ile wynosi WIBOR.

Opracowanie: direct.money.pl

Co się dzieje w naszym portfelu, gdy zmieniają się stopy procentowe?

Rada Polityki Pieniężnej to organ NBP odpowiedzialny za ustalanie stóp procentowych. Jak mogliśmy zobaczyć na schemacie, decyzje te mają duży wpływ na stan naszych finansów. Zobaczmy więc, jak kształtowały się stopy procentowe w ostatnim dziesięcioleciu na dzień 1 kwietnia danego roku.

Opracowanie: direct.money.pl na podstawie danych NBP

Stopy spadają

Jak możemy zobaczyć, w ostatnich latach stopy systematycznie są obniżane, a od marca zeszłego roku są utrzymywane na stałym, rekordowo niskim poziomie. Co to oznacza? Najprościej mówiąc, teraz jest relatywnie dobry moment na wzięcie pożyczki. Oprocentowanie kredytów jest relatywnie niskie, a oferta banków zróżnicowana, co zachęca do zaciągania zobowiązań. Jeśli więc teraz weźmiemy kredyt, to odsetki powinny być niższe niż przy podobnej ofercie kilka lat temu. Warto jednak pamiętać, że banki na własne życzenie nie obniżą sobie drastycznie zysków, więc nie można spodziewać się pożyczania prawie za darmo. Jak wygląda aktualna sytuacja na rynku, można zobaczyć w naszym ostatnim rankingu kredytów gotówkowych.

R E K L A M A

A co się dzieje w oszczędnościach? Ze względu na korzystne oferty kredytów oraz relatywnie niskie oprocentowanie lokat, oszczędzanie na produktach bankowych jest mniej opłacalne niż kiedyś. Lekarstwem na to, żeby nasz kapitał pracował na wysoki procent jest korzystanie z promocji. Banki dadzą nam wysokie oprocentowanie na lokatach, ale tylko przez kilka miesięcy. Najlepiej także, gdybyśmy byli dla nich nowymi klientami. Warto więc zerwać z przyzwyczajeniem do własnej instytucji finansowej i szukać nowych możliwości.

Stopy rosną

W przypadku wzrostu stóp procentowych, sytuacja jest oczywiście odwrotna. Nie opłaca się zaciągać kredytów, ponieważ banki będą sukcesywnie podnosić oprocentowanie. W takim wypadku powinniśmy ograniczyć konsumpcję i raczej oszczędzać. W warunkach wzrostu stóp nasz kapitał będzie zyskiwał na wartości. Wtedy też banki będą skłonne zaoferować nam wyższe oprocentowanie depozytów przez dłuższy czas, ponieważ na ich lokatach w banku centralnym zarobią więcej.

Opracowanie: direct.money.pl

Co dalej ze stopami?

Wiemy już, że decyzje Rady Polityki Pieniężnej mają duży wpływ na nasze finanse. Warto więc się dowiedzieć, jakie są przewidywania ekspertów, co do zmian w polityce monetarnej. Zdania wśród ekonomistów są podzielone. W większości przewidują oni dalszą obniżkę stóp – jeszcze nie teraz, ale na przełomie wiosny i lata. Taki krok spowoduje dalsze pobudzenie gospodarki, które jest ogólnie korzystne. Jak działa ten mechanizm? Przedstawiamy na schemacie.

Opracowanie: direct.money.pl

Nikt nie jest jednak w stanie przewidzieć, jaką decyzję podejmie RPP. Warto więc być przygotowanym na zmiany w obu kierunkach. Mamy nadzieję, że po lekturze tego tekstu, informacje na ten temat w mediach nie będą dla Ciebie zagadką i będziesz wiedział jak na ich podstawie pokierować swoimi finansami.