Co to jest PDA? Sprawdź, co musisz wiedzieć!

  • 25 Sie 2020
  • 5 min. czytania
  • Komentarze(0)
Ogrom pojęć, jakie trzeba znać, aby świadomie inwestować na giełdzie, może przytłoczyć. Zapewne wiesz już o istnieniu akcji. Twoją uwagę zwróciło jednak Prawo do akcji (PDA) i zastanawiasz się, co ma jedno z drugim wspólnego? Sprawdź, co to za instrument, jaki był cel jego wprowadzenia i jak duże ryzyko się z nim wiąże.
Co to jest PDA? Sprawdź, co musisz wiedzieć!

Prawo do akcji, podobnie jak i akcje, obarczone jest dość dużym ryzykiem. Przeznaczone jest więc dla inwestorów, którzy są w stanie je ponieść, licząc się zarówno z zyskiem, jak i ewentualną stratą. Dokładne wyjaśnienie czym jest Prawo do akcji, znajdziesz poniżej.

PDA – definicja

Prawo do akcji jest to rodzaj papieru wartościowego, który uprawnia jego właściciela do otrzymania akcji nowej emisji spółki publicznej, w której objął on akcje. Prawo to powstaje w momencie dokonania przydziału akcji nowej emisji spółki, a wygasa w chwili zarejestrowania akcji nowej emisji w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych albo z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu rejestrowego odmawiającego wpisu podwyższenia kapitału zakładowego do rejestru przedsiębiorców.

Obrót prawami do akcji działa na takiej samej zasadzie jak obrót akcjami. PDA ma charakter tymczasowy. Jego cena jest ściśle powiązana z ceną wyemitowanych akcji.

Dowiedz się więcej o akcjach: Co to są akcje i jakie są ich rodzaje?

PDA – cel wprowadzenia i jego funkcje

Zdarzało się, że okres pomiędzy upublicznieniem spisu subskrybentów, którym przydzielono akcje a otrzymaniem akcji, trwał zbyt długo. Wynikało to z czasu rejestracji tych akcji w sądzie. Rejestracja jest podstawą do rozpoczęcia obrotu akcjami spółki na giełdzie i procesu tego nie można w żaden sposób pominąć ani skrócić. Zniechęcało to inwestorów giełdowych do inwestowania w akcje.

Dlatego zdecydowano się wprowadzić PDA, co było podyktowane koniecznością umożliwienia obrotu prawem w tym czasie. Tym sposobem wyeliminowano problem zamrożenia inwestycji giełdowej, która w tym czasie jest pozbawiona płynności, a więc możliwości zamiany na gotówkę. Najważniejszą funkcją prawa do akcji jest więc wypełnienie pewnej czasowej luki.

Rozporządzanie prawem do akcji

Tak zwane prawo do nowych akcji zostało wprowadzone w spółkach publicznych w 1998 roku. Dopuszczalność rozporządzenia prawem do nowych akcji znalazła swoje odzwierciedlenie w uchwale nr 300/98 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych z dnia 21 maja 1998 r. w sprawie szczegółowych warunków obrotu prawami do nowych akcji.

Co należy rozumieć przez pojęcie rozporządzenia PDA? Przyszły akcjonariusz ma możliwość zbycia prawa do przyszłych praw udziałowych w spółce akcyjnej w stadium organizacji (która została zawiązana, ale nie jest jeszcze zarejestrowana) albo w spółce akcyjnej, której podwyższono kapitał akcyjny przez emisję nowych akcji, akcje zostały objęte, ale rejestracja zmiany statusu nie miała jeszcze miejsca.

Zamiana PDA na akcje

Wraz z wydaniem decyzji sądu o rejestracji nowej emisji Prawo do akcji wygasa. Wtedy przedsiębiorstwo wraz z Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych i giełdą ustala termin pierwszego notowania akcji.

Zmiana PDA w akcje ma miejsce automatycznie pomiędzy ostatnią sesją przed rozpoczęciem notowań akcji a pierwszą sesją notowań akcji. W tym czasie akcjonariusz nie musi podejmować żadnych działań. Od tej chwili można już mówić o prawach z akcji, czyli pełnych prawach udziałowych ucieleśnionych w akcji.

To może Ci się przydać: Jakie notowania są na naszej giełdzie?

Cena PDA

Cena PDA zazwyczaj jest ściśle powiązana z ceną akcji spółki już notowanej na rynku. Najczęściej jest praktycznie taka sama lub PDA ma cenę niewiele niższą. Z sytuacją, gdy cena PDA jest niższa niż cena akcji spółki już notowanej na rynku mamy do czynienia wtedy, gdy cena rynkowa jest wyższa od ceny emisyjnej i wynika z ryzyka, że akcje nie zostaną dopuszczone do obrotu.

W przypadku niezarejestrowania emisji akcji przez sąd emitent zwraca posiadaczom PDA środków finansowych według ceny emisyjnej. Cena, jaką zapłacili oni za prawo do objęcia akcji, nie ma żadnego znaczenia. Zatem w razie nabycia PDA za kwotę wyższą nadwyżka nad ceną emisyjną nie podlega ochronie.

Ryzyko inwestycyjne PDA

Z inwestowaniem w Prawo do akcji wiąże się większość ryzyk mających odniesienie do akcji takich jak:

  • ryzyko przyszłego kształtowania się kursu,
  • ryzyko płynności instrumentu finansowego,
  • ryzyko zawieszenia obrotu lub wykluczenia instrumentu finansowego z obrotu,
  • ryzyko związane z sytuacją makroekonomiczną i międzynarodową kraju,
  • ryzyko zmienności,
  • ryzyko zarządzania,
  • ryzyko finansowe,
  • ryzyko operacyjne,
  • ryzyko walutowe,
  • ryzyko regulacyjne kraju inwestowania,
  • ryzyko regulacyjne kraju emitenta.

W przypadku Prawa do akcji występuje jeszcze ryzyko niedojścia emisji do skutku. Emisja akcji może nie dość do skutku z różnych powodów, np. niezgłoszenia przez zarząd emitenta do sądu rejestrowego wniosku o zarejestrowanie podwyższenia kapitału zakładowego, w terminie przewidzianym prawem. Wtedy właścicielom PDA zwracane są kwoty stanowiące iloczyn posiadanych PDA oraz Ceny Emisyjnej Akcji, nie otrzymują oni odszkodowań ani odsetek. Nabywając PDA na rynku regulowanym, należy jeszcze wziąć pod uwagę ryzyko poniesienia straty w przypadku zakupu akcji po cenie wyższej od Ceny Emisyjnej Akcji.

PDA – co jeszcze warto wiedzieć?

Aby Prawo do akcji w przypadku debiutującej spółki zostało dopuszczone do obrotu, muszą być spełnione ściśle określone warunki:

  • musi być sporządzony i zatwierdzony dokument informacyjny,
  • Zarząd Giełdy musi uznać, że obrót PDA będzie odpowiedni płynny,
  • interes uczestników nie może być zagrożony,
  • musi być zagwarantowany prawidłowy przebieg transakcji,
  • akcje z tych praw muszą spełniać warunki Regulaminu Giełdy.

Jeśli chodzi o spółki, które uczestniczą już w obrocie giełdowym, prawa do nowych akcji tych spółek są do niego dopuszczone wraz z upływem dnia, w którym giełda otrzyma od spółki zawiadomienia o dokonanym przydziale akcji spółki. Warto dodać, że przekształcone z Prawa do Akcji nowe akcje muszą być tego samego rodzaju co akcje notowane już na giełdzie.

Dodano:
17 Gru 2019

Zaktualizowano:
25 Sie 2020

0 Komentarze

Wpisz komentarz (od 5 do 5000 znaków)

Dziękujemy!

Twój komentarz został dodany. Po akceptacji, zostanie wyświetlony na stronie.

Podobne artykuły