Co to jest prawo poboru? - dowiedz się więcej!

  • 20 Sie 2020
  • 5 min. czytania
  • Komentarze(0)
Najprościej rzecz ujmując, prawo poboru jest to przywilej dotychczasowych akcjonariuszy akcji spółki, którzy mają pierwszeństwo przy zakupie nowych akcji tej spółki. Pierwszeństwo to dotyczy liczby akcji proporcjonalnej do liczby akcji już posiadanych. Jakie działania może podjąć uczestnik rynku, który ma na swoim koncie prawo poboru? Odpowiadamy!
Co to jest prawo poboru? - dowiedz się więcej!

Dotychczasowi akcjonariusze mogą, ale wcale nie muszą korzystać z przysługującego im przywileju. Istnieje bowiem możliwość rezygnacji z tego prawa. Wtedy akcjonariusze niezainteresowani nowo emitowanymi walorami mogą sprzedać swoje prawa poboru osobom trzecim na giełdzie.

Prawo poboru – definicja

Spółki potrzebujące pozyskać nowy kapitał mogą zdecydować się na emisję nowych akcji. Aby jednak zapobiec zmniejszeniu udziału w spółce przez dotychczasowych akcjonariuszy, którymi mogą być np. założyciele firmy posiadający większościowych udział, przeprowadzają tzw. emisję z prawem poboru.

Zgodnie z tym, co zostało wcześniej wspomniane, prawo poboru jest więc prawem pierwszeństwa w objęciu nowych akcji w stosunku odpowiadającym liczbie posiadanych akcji. Akcjonariusz, który zdecyduje się skorzystać z prawa poboru, ma możliwość zachowania swojego stanu posiadania w spółce.

Nie oznacza to jednak, że dotychczasowi właściciele akcji muszą objąć nową emisję akcji. Prawo poboru to przywilej, a nie obowiązek. Dlatego mogą z niego zrezygnować i dzięki temu, że prawo poboru może być notowane na giełdzie jako samodzielny papier wartościowy, je sprzedać.

Dowiedz się więcej: Czym jest giełda i jak ona działa? >>

Co zawiera ogłoszenie prawa poboru?

Zarząd spółki musi sporządzić ogłoszenie, w którym poinformuje akcjonariuszy o nowych akcjach. W sytuacji, gdy wszystkie dotychczasowe akcje w spółce są akcjami imiennymi, może z takiego ogłoszenia zrezygnować.

Ogłoszenie powinno zawierać takie elementy jak:

  • datę wejścia w życie uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego,
  • sumę, o jaką ma być podwyższony kapitał zakładowy,
  • liczbę, rodzaj i wartość nominalną akcji podlegających prawu poboru,
  • cenę emisyjną akcji,
  • zasady przydziału akcji dotychczasowym akcjonariuszom,
  • miejsce i termin oraz wysokość wpłat na akcje,
  • skutki niewykonania prawa poboru oraz nieuiszczenia należnych wpłat,
  • termin, z którego upływem zapisujący się na akcje przestaje być zapisem związany pod warunkiem, że w tym czasie nowa emisja nie będzie zgłoszona do zarejestrowania,
  • termin, do którego akcjonariusze mogą wykonywać prawo poboru akcji,
  • termin ogłoszenia przydziału akcji.

Wzór na teoretyczną wartość prawa poboru

Do wyliczenia teoretycznej wartości prawa poboru wykorzystać można ogólnie przyjęty wzór. Zgodnie z nim teoretyczna wartość prawa poboru jest ilorazem różnicy ceny rynkowej starych akcji i ceny emisyjnej nowych akcji oraz sumy liczby jednostkowych praw poboru potrzebnych do objęcia jednej akcji nowej emisji i cyfry 1.

Wzór na teoretyczną wartość prawa poboru ma zastosowanie do ustalenia kursu odniesienia dla akcji notowanych po odcięciu praw poboru. Jest nim ostatni kurs zamknięcia skorygowany (pomniejszony) o teoretyczną wartość prawa poboru. Kurs akcji powinien być wyższy od ceny emisyjnej nowych akcji.

Gdzie występuje prawo poboru?

Objęcie nowych akcji może nastąpić na trzy różne sposoby. Jednym z nich jest subskrypcja zamknięta, która polega na zaoferowaniu akcji wyłącznie akcjonariuszom, którym przysługuje prawo poboru.

Pierwszeństwa objęcia nowych akcji nie można wyłączyć ani ograniczyć, gdy:

  • zgodnie z uchwałą o podwyższeniu kapitału nowe akcje mają być objęte w całości przez instytucję finansową, z obowiązkiem oferowania ich następnie akcjonariuszom celem umożliwienia im wykonania prawa poboru na warunkach określonych w tejże uchwale,
  • zgodnie z uchwałą nowe akcje mają być objęte przez subemitenta w przypadku, gdy akcjonariusze, którym służy prawo poboru, nie obejmą części lub wszystkich oferowanych im akcji.

W wyjątkowych przypadkach prawo poboru może zostać ograniczone. Pozbawić go można po części lub w całości walne zgromadzenie w interesie spółki. Jeśli chodzi o pozbawienie prawa poboru akcjonariuszy spółki, może mieć to miejsce jedynie wtedy, gdy zostało to zapowiedziane w porządku obrad walnego zgromadzenia. Zarząd zobowiązany jest do przedstawienia walnemu zgromadzeniu pisemną opinię uzasadniającą powody pozbawienia oraz proponowaną cenę emisyjną akcji bądź sposób jej ustalenia.

Co prawo poboru oznacza dla inwestora?

Prawo poboru nowych akcji jest prawem dotychczasowego posiadacza akcji. Jest więc ściśle związane z akcją, a nie osobą akcjonariusza. Nie powinno być traktowane jako prawo osobiście mu przyznane, lecz „standardowe” uprawnienia akcjonariusza.

W praktyce prawo poboru określane jest prawem warunkowym, uzależnionym od podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego. Zarejestrowanie uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego sprawia, że prawo poboru może zostać uznane, jako wierzytelność, czy też roszczenie akcjonariusza względem spółki.

Co to są akcje i jakie są ich rodzaje? Sprawdź! >>

Prawo poboru akcji – cele

Prawo poboru ma dwa podstawowe cele. Należą do nich:

  • utrzymanie dotychczasowego „układu sił” w walnym zgromadzeniu spółki akcyjnej,
  • zapewnienie ochrony przed zmniejszeniem wartości udziałów poszczególnych akcjonariuszy w drodze tzw. rozwodnienia kapitału zakładowego.

W sytuacji, gdy spółka zmuszona jest pozyskać nowy kapitał poprzez podwyższenie kapitału zakładowego, zarówno jedna, jak i druga kwestia ma niebagatelne znaczenie dla dotychczasowych akcjonariuszy.

Prawo poboru na rachunku maklerskim

W dniu ustalenia prawa poboru na rachunku inwestycyjnym każdego posiadacza akcji danej spółki pojawia się nowy instrument prawo poboru.

Uczestnik rynku, który posiada na swoim rachunku prawo poboru, może:

  • sprzedać prawo poboru,
  • zrealizować prawo poboru,
  • nie podejmować żadnych działań.

Ostatni wariant wiąże się z utratą prawa poboru, a co za tym idzie, z finansową stratą. Z punktu widzenia akcjonariusza jest to najgorsze ze wszystkich dostępnych rozwiązań.

Po upływie terminu realizacji praw poboru, prawo to wygasa. Jeśli akcjonariusz nie wykorzysta prawa poboru do objęcia na jego podstawie akcji nowej emisji ani go nie sprzeda – z całą pewnością odnotuje stratę.

Dodano:
17 Gru 2019

Zaktualizowano:
20 Sie 2020

0 Komentarze

Wpisz komentarz (od 5 do 5000 znaków)

Dziękujemy!

Twój komentarz został dodany. Po akceptacji, zostanie wyświetlony na stronie.

Podobne artykuły