Co to są indeksy giełdowe?

  • 13 Lip 2020
  • 6 min. czytania
  • Komentarze(0)
Indeksy giełdowe są bezpośrednio związane z polskim rynkiem kapitałowym. Bezapelacyjnie najważniejszym indeksem giełdowym na warszawskim parkiecie jest WIG20, ale globalny rynek ma do zaoferowania zdecydowanie więcej indeksów. Jakie są rodzaje i funkcje indeksów giełdowych? Odpowiadamy!
Co to są indeksy giełdowe?

Na Giełdzie Papierów Wartościowych notowane są akcje kilkuset spółek. Śledzenie notowań wszystkich papierów bez indeksów giełdowych byłoby zwyczajnie niemożliwe. Publikowane przez giełdy i instytucje finansowe indeksy giełdowe odzwierciedlają aktualną sytuację na rynku.

Indeksy giełdowe – co to jest?

Indeksy giełdowe są to wskaźniki informujące o sytuacji panującej na rynku. Pokazują zmiany cen wszystkich papierów wartościowych w obrębie danej grupy lub typu papierów wartościowych. Indeks giełdowy pozwala także wywnioskować, jaka koniunktura panuje na giełdzie w określonym czasie, gdyż odwzorowuje zachowanie akcji na niej notowanych.

Dzięki obserwacji zmian wartości indeksu giełdowego możliwa jest ocena poziomu zwrotu na rynku, a także wskazanie kierunku ruchu cen. Nie ma więc konieczności przeprowadzania analizy cenowej akcji każdej ze spółek z osobna. Indeks giełdowy umożliwia zatem dostosowanie kolejnych ruchów do prognozowanych zmian na rynku.

Funkcje indeksów giełdowych

Indeks giełdowy pełni wiele różnych funkcji. Do najważniejszych należą:

  • kompleksowa informacja o aktualnej sytuacji na rynku bądź wybranych jego segmentach,
  • punkt odniesienia dla oceny efektywności inwestowania,
  • instrument bazowy dla instrumentów pochodnych (opcji, kontraktów futures i forward),
  • substytut portfela rynkowego, który ma znaczenie w teorii portfelowej i modelach rynku kapitałowego,
  • specjalistyczne narzędzie, które służy inwestorom w budowaniu własnych wskaźników giełdowych.

Charakterystyka indeksów giełdowych

Pierwotnie indeksy konstruowane były celem zobrazowania zmian cen w krótkim okresie akcji spółek notowanych na giełdzie. W intencji nie leżało zatem używanie ich w długich przedziałach czasowych.

Teraz indeks giełdowy jest swego rodzaju miarą statystyczną, która pokazuje, w jaki sposób zmieniają się ceny spółek w określonym czasie. W dużym stopniu wpływa on na zachowanie się inwestorów giełdowych zajmujących się analizą kursów walut. Pomaga także analitykom technicznym podejmować decyzje w zakresie spółek znajdujących się w ich portfelu, jak i w przewidywaniu przyszłych trendów giełdowych i minimalizacji ryzyka.

Aby ocenić poziom zwrotu na rynku oraz określić kierunek ruchu cen nie trzeba analizować cen akcji poszczególnych spółek, wystarczy bowiem obserwować zmiany wartości indeksu.

Przeczytaj jeszcze: Jakie indeksy giełdowe wylicza GPW?

Wagi indeksów giełdowych – na czym polegają?

Do konstrukcji wag w indeksie stosuje się trzy sposoby ważenia:

  • wartością rynkową spółki (największa waga dla największych firm) – iloraz wartości rynkowej spółek w okresie badanym i w okresie podstawowym,
  • ważenie ceną akcji spółki (największa waga dla najdroższej firmy) – im wyższa cena akcji, tym wyższa waga,
  • przyjęcie jednakowych wag dla wszystkich spółek niezależnie od ich wielkości i ceny – uśrednienie odbywa się za pomocą średniej statystycznej.

W metodzie uśredniania stosowana jest średnia arytmetyczna i geometryczna. Średnia geometryczna pod względem zmian ceny zawsze jest mniejsza, wolniej rośnie i szybciej spada niż średnia arytmetyczna. Jeśli w skład indeksu wchodzą te same spółki, ale stosowane są inne rodzaje uśredniania, mogą wykazać one inne wartości. Dlatego wybór odpowiedniego rodzaju uśredniania jest niezwykle istotny dla wartości indeksu.

Indeksy giełdowe i podział na ich rodzaje

Na giełdach papierów wartościowych największą popularnością cieszą się trzy rodzaje indeksów:

  • indeks geometryczny – geometryczna średnia cen spółek wchodzących w skład indeksu,
  • indeks cenowy – arytmetyczna średnia cen spółek indeksu,
  • indeks ważony kapitalizacją poszczególnych spółek indeksu – pomiar polega na porównaniu zmian zachodzących we wszystkich spółkach.

Proces inwestowania jest złożony i ukazuje konkretne potrzeby i wymagania inwestorów w zakresie podejmowanych przez nich strategii i przedsięwzięć.

Jak czytać indeksy giełdowe?

Indeksy analizowane są na dwa sposoby. Pierwszy polega na analizie notowań wykresu, jest to analiza techniczna. Z kolei drugi jest znacznie bardziej zaawansowany – polega na analizie gospodarki, inaczej analizie fundamentalnej.

Inwestorzy mogą polegać na wybranym typie analizy. Niektórzy wolą mieć pełny obraz sytuacji, dlatego stosują połączenie dwóch typów analizy. Są i tacy, którzy idą o krok dalej i dokonują analizy międzyrynkowej, czyli szukają powiązań makroekonomicznych. Dzięki temu prawdopodobieństwo osiągnięcia pozytywnego wyniku inwestycyjnego znacznie wzrasta.

Indeksy giełdowe w Polsce

Giełda Papierów Wartościowych oblicza i upublicznia wartości oficjalnych indeksów giełdowych na dwa sposoby: w notowaniach ciągłych dynamicznie np. co 15, 30 lub 60 sekund, a w notowaniach jednolitych na określony moment (fixing).

Za najważniejsze indeksy polskiej giełdy uznawane są:

  • Warszawski Indeks Giełdowy (WIG),
  • Warszawski Indeks Giełdowy Dużych Spółek (WIG30),
  • Warszawski Indeks Giełdowy Średnich Spółek (WIG50),
  • Warszawski Indeks Giełdowy Małych Spółek (WIG250).

Wymienione indeksy obliczane są przez GPW od początku jej istnienia, tj. od 16 kwietnia 1991 roku. Przystosowane są do trójstopniowego podziału indeksów giełdowych na rynkach zagranicznych.

Indeksy giełdowe na świecie

Jednym z najbardziej popularnych indeksów, obliczanych przez New York Stock Exchange, czyli giełdę w Nowym Jorku, jest Dow Jones Industrial Average (DJIA). Jego pierwsza publikacja miała miejsce w 1886 roku. Indeks DJIA jest średnią ceną akcji 30 firm notowanych na nowojorskiej giełdzie.

Nowojorska giełda publikuje także wartości trzech innych indeksów. Są to:

  • Dow Jones Utility Average (DJUA) – ukazuje zmiany cen akcji 15 firm użyteczności publicznej,
  • Dow Jones Transportation Average (DJTA) – ukazuje zmiany ceny akcji 20 firm transportowych,
  • Dow Jones Composite Average (DJCA) – ukazuje zmiany akcji wszystkich 65 firm wchodzących w skład portfeli wymienionych wyżej indeksów.

Innym popularnym na świecie indeksem jest Standard & Poor’s 500 (S&P 500), również obliczanym przez New York Stock Exchange. Jego publikacja ma miejsce od 1923 roku. Portfel indeksu obejmuje akcje 500 wybranych spółek.

Najbardziej znanym indeksem obliczanym przez giełdę w Londynie jest Financial Times Stock Exchange 100 Index (FTSE). Jego pierwsza publikacja nastąpiła w roku 1984. Indeks FTSE obliczany jest na podstawie zmian cen akcji 100 największych korporacji notowanych na London Stock Exchange.

Jak GPW wylicza indeksy giełdowe?

Indeksy giełdowe wyliczane są przez system stanowiący część systemu informatycznego giełdy. Jest to kalkulator indeksów, który automatycznie ustala kursy na podstawie teoretycznych kursów otwarcia przed rozpoczęciem notowań. W trakcie notowań ciągłych kurs przeliczany jest po każdej transakcji. W przypadku systemu podwójnego fixingu kurs obliczany jest dwa razy dziennie, po każdym fixingu.

Poznaj inne poradniki dotyczące inwestowania: 
1. Na czym polega inwestowanie?
2. Gdzie inwestować w czasach kryzysu gospodarczego 2020?
3. Jakie są możliwości inwestowania?

Dodano:
17 Gru 2019

Zaktualizowano:
13 Lip 2020

0 Komentarze

Wpisz komentarz (od 5 do 5000 znaków)

Dziękujemy!

Twój komentarz został dodany. Po akceptacji, zostanie wyświetlony na stronie.

Podobne artykuły