Jak zapewnić sobie godną emeryturę?

  • 11 Mar 2020
  • 5 min. czytania
  • Komentarze(0)
Dla zapewnienia sobie środków do życia na starość najlepiej polegać na kilku, a nie tylko jednym źródle finansowania. Im wcześniej zaczniesz o tym myśleć, tym lepiej. Inwestowanie w poniżej wymienione produkty będzie korzystniejsze niż trzymanie środków w przysłowiowej skarpecie, bo środki będą regularnie waloryzowane.
Jak zapewnić sobie godną emeryturę?

Trzy filary emerytalne

W Polsce istnieją trzy filary emerytalne, czyli źródła zabezpieczenia finansowego: dwa obowiązkowe i jeden dobrowolny. Pierwszy z nich to ZUS – wysokość świadczenia zależy wpłacanych do tej pory składek (przez pracodawcę lub przez siebie). Środki nie są dziedziczone, nie ma też możliwości wcześniejszej wypłaty. Drugi filar to OFE i subkonto w ZUS lub tylko to drugie, jeśli nie wybrało się OFE. Ilość środków zależy od efektywnego inwestowania oraz wysokości składek i waloryzacji. Nie ma opcji wypłaty przed czasem, ale środki podlegają dziedziczeniu. Na trzeci i dobrowolny filar składają się: IKE, IKZE, PPE i PPK. Im efektywniejsze inwestowanie i wyższe składki, tym więcej zgromadzonych środków. Można wypłacić je przed emeryturą, ale trzeba liczyć się z koniecznością zapłaty podatku w takiej sytuacji. Środki są dziedziczone.

ZUS może przyznać emeryturę kobietom w wieku przynajmniej 60 lat i mężczyznom po 65. roku życia. Nie stanie się to jednak automatycznie – wymagany jest wniosek o świadczenie. Osoby, które chcą pracować dłużej i nie pobierać środków, mają takie prawo. Przełoży się to w przyszłości na wyższą emeryturę.

Sprawdź jak Pracownicze Plany Kapitałowe wpływają na świadczenia emerytalne >>

Składka na emeryturę w pierwszym filarze wynosi 12,22 proc. wynagrodzenia. Świadczenie wypłacane jest co miesiąc na konto osobiste do końca życia. Jeśli osoba, która je otrzymywała umrze, jej współmałżonek, który dopiero wybiera się na emeryturę, może zdecydować się na pobieranie renty rodzinnej, wynoszącej 85 proc. (dla jednej osoby; dla dwóch np. współmałżonka i jednego dziecka – 90 proc., dla trzech – 95 proc.) wysokości emerytury zmarłego. Wdowa lub wdowiec dostaje rentę zamiast własnej emerytury, jeśli tak zdecyduje.

W odniesieniu do OFE warto przypomnieć o propozycji premiera Mateusza Morawieckiego z kwietnia 2019 r. Według jego planu oszczędności z Otwartych Funduszy Emerytalnych miałyby zostać przeniesione do IKE lub ZUS-u, z tym że pierwsza opcja wiązałaby się z opłatą w wysokości 15 proc.

Trzeci filar – PPK, PPE, IKE, IKZE

Programy trzeciego filaru są najbardziej elastyczne. PPK (Pracownicze Plany Kapitałowe) zostały wprowadzone w życie niedawno. Zakładają one, że środki na przyszłą emeryturę będą wpłacane z trzech źródeł: od pracodawcy (1,5-4 proc. wynagrodzenia), od pracownika (2-4 proc.) i od państwa (250 zł wpłaty powitalnej, 240 zł dopłąty rocznej). Osoby pracujące w wieku od 18 do 55 lat są zapisywane do programu automatycznie. Jeśli chcą, mogą z niego zrezygnować. Osoby między 55. a 70. rokiem mają prawo przystąpić do PPK bo złożeniu wniosku. Wypłata następuje po ukończeniu 60. roku życia. Jednorazowo można wypłacić 25 proc. środków, a resztę dostawać w ratach przez 10 lat – taka opcja wiąże się ze zwolnieniem od podatku od zysków kapitałowych (podatek płaci się  przy mniej niż 120 ratach).

Uczestnik programu może dokonać transferu środków na polisę w ZUS-ie z prawem do świadczenia okresowego lub dożywotniego lub na rachunek terminowej lokaty. Ma też prawo wypłacić środki w formie świadczenia małżeńskiego.

Przystąpienie do PPE (Pracowniczych Planów Emerytalnych) wymaga pisemnej deklaracji. Są dwa rodzaje składek: podstawowe – finansowane przez firmy (do 7 proc. wynagrodzenia) – i dodatkowe. Te drugie nie mogą przekroczyć 21 442,5 zł (w 2019 r.). Środki wypłaca się po ukończeniu 60. roku życia. Jeśli chce się zrobić to wcześniej, trzeba liczyć się z koniecznością przekazania 30 proc. składek podstawowych na rachunek bankowy, wskazany przez ZUS.

IKE

IKE, czyli Indywidualne Konto Emerytalne, jest regulowane prawnie. Jedna osoba może mieć jedno konto i nikt inny nie jest do niego przypisywany. Nie da się więc założyć go wspólnie z małżonkiem lub dzieckiem, ale zgromadzone środki są dziedziczone przez bliskich po śmierci właściciela. Jest możliwość zmiany konta na inne, bardziej korzystne. IKE przysługuje osobom fizycznym od 16. roku życia, z tym że do czasu osiągnięcia pełnoletności nie mają one pełni praw. Wpłaty dokonują jedynie wtedy, gdy uzyskują dochody z pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę. Mogą natomiast przejąć odziedziczone środki. Nie ma znaczenia, czy jesteś uczestnikiem pracowniczego programu emerytalnego.

Zgodnie z ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 220, poz. 1432) na IKE można wpłacić maksymalnie 300 proc. prognozowanego na dany rok przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej (obowiązuje od 2009 r.; w latach 2004-2008 limit wynosił 150 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia). Oprócz tego limit w kolejnym roku nie może być niższy niż limit wpłat na IKE obowiązujący w roku poprzednim.

IKE oferowane jest przez banki, domy maklerskie, fundusze inwestycyjne, fundusze emerytalne i zakłady ubezpieczeń na życie. Ich oferty różnią się między sobą. W ramach funduszu inwestycyjnego otwartego lub specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego można mieć wiele produktów inwestycyjnych. Wiąże się to też ze zwolnieniem z podatku od dochodów kapitałowych. W biurach maklerskich nabywa się lub zbywa instrumenty finansowe i prowadzi rachunek papierów wartościowych. Jeszcze inną propozycję mają ubezpieczyciele: jest to polisa na życie z funduszem kapitałowym. Banki natomiast oferują rachunki oszczędnościowe.

Na IKE można przenieść środki z pracowniczego programu emerytalnego, jeśli rezygnuje się z uczestnictwa w tym drugim, zmiany miejsca pracy lub gdy program jest likwidowany. Pieniądze wolne są od podatku od dochodów kapitałowych. Z ulg podatkowych będą mogły skorzystać osoby, które wypłaciły oszczędności dopiero po 60. roku życia, chyba że przysługuje im wcześniejsza emerytura. Przed tymczasem należy zapłacić podatek od dochodów kapitałowych w wysokości 19 proc. Na IKE trzeba dokonywać wpłat w co najmniej pięciu dowolnych latach kalendarzowych. Wypłata może być jednorazowa lub ratalna. Przy tej drugiej opcji kończy się opcja wpłat.

Dodano:
11 Mar 2020

Zaktualizowano:
05 Sie 2020

0 Komentarze

Wpisz komentarz (od 5 do 5000 znaków)

Dziękujemy!

Twój komentarz został dodany. Po akceptacji, zostanie wyświetlony na stronie.

Podobne artykuły