Ceny żywności znów znalazły się pod presją, a indeks FAO wzrósł do najwyższego poziomu od stycznia 2023 r. To może oznaczać dużą zmianę dla gospodarstw domowych, producentów i firm zależnych od stabilnych dostaw zbóż, olejów i cukru.
Na globalne rolnictwo jednocześnie naciskają fale upałów, susze, El Niño oraz napięcia w kluczowych szlakach handlowych. Sprawa budzi emocje, bo nawet dobre prognozy zbiorów w części Afryki nie kasują ryzyka droższej żywności na kilku kontynentach.
Najważniejsze informacje
- Pszenica zdrożała o 5,8 proc., a kukurydza o 3,6 proc. wobec czerwca.
- Ceny olejów roślinnych wzrosły o 2 proc., a cukru o 5,6 proc..
- Susza związana z El Niño opóźnia cykle upraw kukurydzy i fasoli.
- Produkcja zbóż w Afryce Południowej ma sięgnąć 43,4 mln ton, prawie 10 proc. powyżej średniej z pięciu lat.
- WFP prognozuje, że El Niño może pogorszyć bezpieczeństwo żywnościowe co najmniej 49 mln ludzi do końca 2027 r.
Ceny rosną, choć obraz nie jest jednoznaczny
Najnowsze dane FAO pokazują, że presja na żywność nie jest już tylko odległym ryzykiem. Wzrost cen pszenicy, kukurydzy, olejów roślinnych i cukru wskazuje, że kilka podstawowych produktów jednocześnie reaguje na napięcia w produkcji i handlu.
Kluczowy jest jeden szczegół: sytuacja nie wygląda tak samo w każdym regionie. Raport JRC Komisji Europejskiej wskazuje, że susza wywołana przez El Niño opóźnia cykle upraw kukurydzy i fasoli, ale jednocześnie Afryka Południowa ma zanotować solidną produkcję zbóż.
Afryka Południowa może mieć dobre zbiory, ale to nie kończy problemu
Prognozowane 43,4 mln ton zbóż w Afryce Południowej to wynik prawie 10 proc. powyżej średniej z ostatnich pięciu lat. Zambia przewiduje z kolei rekordowe 4,94 mln ton kukurydzy.
To dobra wiadomość dla regionu, ale globalny rynek żywności działa jak system naczyń połączonych. Jeśli w innych miejscach susze, opóźnienia upraw, transport lub eksport zaczynają się blokować, dodatni wynik jednego obszaru nie musi wystarczyć, by zatrzymać presję cenową.
Transport i nawozy mogą być słabym punktem
CTIF ostrzega, że niski poziom Dunaju utrudnia transport zbóż. To może prowadzić do opóźnień w łańcuchach dostaw, niedoborów energii i dalszego wzrostu cen, jeśli problemy logistyczne będą się utrzymywać.
Dodatkową presję tworzą zakłócenia eksportu z regionu Morza Czarnego, wojna w Ukrainie oraz napięcia na Bliskim Wschodzie przy cieśninie Ormuz. Przez ten szlak transportowana jest około jedna trzecia światowej produkcji nawozów, więc zakłócenia mogą uderzać nie tylko w handel, ale też w koszty przyszłych upraw.
Co może zdrożeć w Polsce?
- pieczywo i mąka — przez ceny zbóż,
- oleje — przez ceny olejów roślinnych,
- produkty zawierające cukier — przez ceny cukru,
- pasze i pośrednio mięso — jeśli rosną koszty zbóż/pasz.
Największa ekspozycja dotyczy produktów, których ceny są powiązane z notowaniami zbóż, olejów czy cukru. Nie oznacza to jednak, że wzrost światowego indeksu FAO przełoży się w tej samej skali i w tym samym czasie na ceny detaliczne w Polsce.
Kto może najbardziej odczuć skutki?
Najbardziej narażeni są konsumenci i firmy zależne od regularnych dostaw podstawowych surowców rolnych. Dla jednych wyższe ceny zbóż mogą oznaczać dodatkowe przychody, ale dla innych to ryzyko realnej straty przez droższe zakupy, transport lub produkcję.
W praktyce problem może pojawić się nie w jednym nagłym momencie, lecz stopniowo: przez wyższe ceny surowców, opóźnione dostawy i droższe nawozy. Dlatego warto śledzić kolejne dane o cenach żywności, bo to właśnie one pokażą, czy obecna presja pozostanie krótkim sygnałem ostrzegawczym, czy zacznie mocniej wpływać na codzienne koszty.
0 Komentarze