Aktualna Inflacja w Polsce - listopad 2026

Inflacja – co to jest i jak ją mierzymy?

Inflacja to wzrost ogólnego poziomu cen towarów i usług konsumpcyjnych w gospodarce. Najczęściej mierzymy ją za pomocą wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI), który pokazuje, jak zmieniły się ceny typowego „koszyka zakupowego” przeciętnego gospodarstwa domowego w porównaniu z poprzednim rokiem.

Koszyk inflacyjny układa Główny Urząd Statystyczny (GUS). Badane są ceny tysięcy konkretnych produktów i usług – od pieczywa, paliwa i prądu, przez bilety komunikacji miejskiej, po usługi fryzjerskie. Na tej podstawie GUS wylicza miesięczny wskaźnik inflacji CPI, publikowany co miesiąc – to właśnie te dane widzisz w tabeli i na wykresie na górze tej podstrony.

W skrócie: jeśli inflacja wynosi np. 2,8%, oznacza to, że przeciętny koszyk zakupów jest o 2,8% droższy niż rok wcześniej.

Inflacja bazowa – po co nam drugi wskaźnik?

Oprócz „zwykłej” inflacji CPI często pojawia się jeszcze inflacja bazowa. Liczy ją Narodowy Bank Polski, wyłączając z koszyka te ceny, które są najbardziej zmienne (np. żywność, energia) albo administracyjnie regulowane. Dzięki temu inflacja bazowa lepiej pokazuje trwały trend inflacyjny w gospodarce.

W październiku 2025 r. inflacja bazowa po wyłączeniu cen żywności i energii wyniosła około 3,0% r/r, przy inflacji CPI na poziomie 2,8% r/r. To sygnał, że choć ogólny wzrost cen wyhamował, to część usług i dóbr mniej wrażliwych na szoki cenowe nadal drożeje szybciej niż cały koszyk.

Z punktu widzenia kredytobiorców i inwestorów inflacja bazowa jest ważna, bo bank centralny zwraca na nią szczególną uwagę przy decyzjach o stopach procentowych.

Inflacja a Twoje pieniądze: kredyty, lokaty i realna wartość oszczędności

Inflacja to nie tylko statystyka. Bezpośrednio wpływa na to, ile realnie warte są Twoje pieniądze.

Jeśli oprocentowanie lokaty wynosi 4% w skali roku, a inflacja 2,8%, Twoje oszczędności realnie rosną, bo odsetki są wyższe niż tempo wzrostu cen. Jeśli natomiast oprocentowanie jest niższe niż inflacja, część siły nabywczej pieniędzy „wyparowuje” – możesz mniej kupić za tę samą kwotę niż rok wcześniej.

Inflacja wpływa też na kredyty. Przy wysokiej inflacji bank centralny zwykle podnosi stopy procentowe, co w końcu przekłada się na wyższe oprocentowanie kredytów (np. przez wzrost WIBOR, WIRON czy POLSTR). Gdy inflacja spada w okolice celu NBP, łatwiej o obniżki stóp i tańszy kredyt. Dlatego śledzenie wskaźnika inflacji na bieżąco pomaga lepiej zrozumieć, skąd biorą się zmiany rat kredytu i dlaczego oprocentowanie lokat w danym roku jest takie, a nie inne.

Jak czytać tabelę i wykres inflacji na tej stronie?

Na podstronie „Inflacja” w jednym miejscu masz:

• tabelę z inflacją CPI – miesiąc po miesiącu, w ujęciu rok do roku (r/r) i często także miesiąc do miesiąca (m/m),

• wykres inflacji – dzięki niemu od razu widać, czy jesteśmy w trendzie spadkowym, wzrostowym czy raczej w okolicach stabilizacji,

• informację o dacie publikacji danych przez GUS oraz o tym, którego miesiąca dotyczą.

Jak możesz to wykorzystać w praktyce:

• porównaj aktualny poziom inflacji z tym sprzed roku czy dwóch lat – zobaczysz, jak bardzo zmieniło się otoczenie cenowe,

• zestaw inflację z oprocentowaniem swoich lokat i kont oszczędnościowych – ocenisz, czy realnie zyskujesz, czy raczej tylko „gonisz” wzrost cen,

• obserwuj, czy spadek inflacji idzie w parze ze zmianami stóp procentowych NBP i ofertą kredytów – to dobry kontekst przy decyzjach o nowym zobowiązaniu lub refinansowaniu.

Inflacja roczna, miesięczna i średnioroczna – czym się różnią?

W komunikatach GUS możesz spotkać kilka różnych „wersji” inflacji.

• Inflacja roczna (r/r) – porównuje ceny danego miesiąca z cenami z tego samego miesiąca rok wcześniej. To najczęściej cytowany wskaźnik, który widzisz w mediach i na tej podstronie.

• Inflacja miesięczna (m/m) – pokazuje, jak zmieniły się ceny w porównaniu z poprzednim miesiącem. Przydatna, gdy chcesz zobaczyć, czy wzrost cen przyspiesza czy hamuje „tu i teraz”.

• Średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych – porównuje średni poziom cen z całego roku do średniego poziomu z roku poprzedniego. Często wykorzystywany jest np. przy waloryzacji niektórych świadczeń czy długoterminowych umów.

Znając różnice między tymi miarami, łatwiej czytać komunikaty GUS i zrozumieć, który wskaźnik dotyczy Twojej umowy, podwyżki czy waloryzacji.