Rząd przyjął projekt zmian w ustawie o lasach, który może otworzyć drogę do sądowej kontroli planów urządzenia lasu. Kluczowa jest też wyższa kara: za nielegalne pozyskiwanie drewna grzywna ma wzrosnąć do 30 tys. zł.
To odpowiedź na wyrok TSUE z 2023 r. oraz wezwanie Komisji Europejskiej ze stycznia 2026 r. Sprawa budzi emocje, bo dotyczy dokumentów, które przez lata wyznaczają, jak prowadzona jest gospodarka leśna w konkretnych nadleśnictwach.
Najważniejsze informacje
- Plan urządzenia lasu ma być zatwierdzany jako decyzja administracyjna.
- Decyzję będą mogły zaskarżać m.in. organizacje ekologiczne działające co najmniej 24 miesiące.
- Do sądu będzie można kierować także sprawy dotyczące bezczynności lub przewlekłości postępowania.
- Procedura ma obejmować konsultacje, informacje w BIP i raporty z partycypacji.
- Nowe przepisy mają co do zasady wejść w życie po 30 dniach od ogłoszenia.
Plany urządzenia lasu trafią pod kontrolę sądów
Największa zmiana dotyczy planów urządzenia lasu, czyli dokumentów przygotowywanych na 10 lat dla każdego nadleśnictwa. Po zmianach ich zatwierdzenie ma następować w formie decyzji administracyjnej, co otworzy możliwość zaskarżenia jej do sądu.
Z takiego prawa mają korzystać organizacje ekologiczne spełniające warunek co najmniej 24 miesięcy działalności oraz reprezentatywne organizacje pracodawców. To może oznaczać dużą zmianę w sporach o sposób prowadzenia gospodarki leśnej, bo kontrola nie będzie kończyć się wyłącznie na etapie urzędowym.
Konsultacje mają być obowiązkowe
Projekt przewiduje bardziej sformalizowaną procedurę tworzenia planów. Mają pojawić się obowiązkowe konsultacje, publiczne informacje w Biuletynie Informacji Publicznej oraz raporty pokazujące przebieg partycypacji.
Plany będą też uzgadniane z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz z Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Kluczowy jest jeden szczegół: nowe zasady mają dotyczyć dokumentów, które realnie wpływają na działania w lasach przez całą dekadę.
Kogo mogą dotknąć nowe przepisy?
- właścicieli lasów prywatnych,
- przedsiębiorców działających w branży drzewnej,
- firm wykonujących prace leśne,
- podmiotów pozyskujących drewno,
- organizacji ekologicznych uczestniczących w postępowaniach.
Co, jeśli plan nie zostanie zatwierdzony?
Projekt zakłada szczególne zasady na wypadek, gdy plan urządzenia lasu nie zostanie zatwierdzony albo jego wykonalność zostanie wstrzymana. W takiej sytuacji gospodarka leśna będzie możliwa tylko za zgodą ministra środowiska.
Przewidziano jednak wyjątki, m.in. dla bezpieczeństwa ludzi, trwałości lasu, obronności oraz ochrony zabytków. Dla jednych to dodatkowa kontrola, dla innych ryzyko opóźnień i formalnych ograniczeń, dlatego warto policzyć skutki, zanim pojawią się decyzje.
Kogo dotkną nowe obowiązki?
Właściciele lasów będą musieli pamiętać o terminie: wniosek o nowy plan trzeba będzie złożyć co najmniej 3 miesiące przed końcem obowiązywania poprzedniego. To praktyczna zmiana, która może mieć znaczenie zwłaszcza tam, gdzie dokumenty są przygotowywane pod presją czasu.
Przepisy przejściowe obejmą plany już zatwierdzone oraz projekty złożone przed wejściem ustawy w życie i w ciągu kolejnych 6 miesięcy. Ta zmiana może uderzyć w konkretną grupę: tych, którzy nie dopilnują nowych wymogów proceduralnych.
Wyższa grzywna i większe ryzyko formalne
Projekt podnosi grzywnę za nielegalne pozyskiwanie drewna do 30 tys. zł. To najbardziej bezpośredni finansowy skutek zmian i sygnał, że naruszenia w tym obszarze mają być traktowane surowiej.
Największe znaczenie mogą mieć dwie zmiany: możliwość kierowania sporów o gospodarkę leśną do sądu oraz nawet 30 tys. zł grzywny za nielegalne pozyskiwanie drewna. Jeśli projekt wejdzie w życie, właściciele lasów i firmy działające w tej branży będą musieli znacznie uważniej pilnować terminów i formalności.
0 Komentarze