Przepisy są już przesądzone. Ustawa z 3 lipca 2026 r. o osobistych kontach inwestycyjnych została podpisana przez prezydenta i ogłoszona w Dzienniku Ustaw 18 sierpnia 2026 r. (poz. 1098). Wcześniej start planowano na 1 lipca 2026 r., ale w toku prac przesunięto go o pół roku.
Podatek od wartości, nie od zysku
Na OKI sprzedaż akcji z zyskiem ani krajowa dywidenda czy odsetki nie wiążą się z 19-procentowym podatkiem. Zamiast tego, co roku liczony jest podatek od średniej wartości aktywów na wszystkich OKI danej osoby, po odjęciu kwoty zwolnionej. W 2027 r. stawka wyniesie 0,85%.
Od 2028 r. stawka będzie równa 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października poprzedniego roku, ale nie mniej niż 0,1%. Ogłosi ją minister finansów do 30 listopada. Dla przykładu: przy dzisiejszej stopie 3,75% byłoby to ok. 0,71%.
Kluczowa różnica wobec zwykłego rachunku: podatek od aktywów płaci się także w roku, w którym inwestycja przyniosła stratę. Strat z OKI nie da się też rozliczyć w PIT-38. Podatek rozlicza się samodzielnie, przez e-Urząd Skarbowy.
Co mieści się w limicie 100 tys. zł?
Limit 100 tys. zł to nie limit wpłat. Na OKI można mieć więcej, ale dla wszystkiego ponad limit (i dla aktywów spoza listy) zacznie działać podatek od wartości. Limity są stałe do 2029 r., a od 2030 r. mają być waloryzowane inflacją.
|
Kategoria |
Przykłady |
Zwolnienie |
|
Aktywa oszczędnościowe |
Gotówka w PLN na rachunku bankowym, lokaty i konta oszczędnościowe w PLN, obligacje detaliczne (np. COI, EDO), bony skarbowe |
do 25 tys. zł (część limitu 100 tys. zł) |
|
Aktywa inwestycyjne |
Akcje spółek z kapitałem w PLN, obligacje hurtowe w PLN, listy zastawne w PLN, fundusze i ETF-y lokujące min. 70% w takie aktywa |
do 100 tys. zł łącznie |
|
Poza zwolnieniem |
Akcje i obligacje zagraniczne, waluty obce, większość globalnych ETF-ów |
brak, podatek od całej wartości |
W praktyce oznacza to, że popularne ETF-y na indeks światowy nie będą objęte zwolnieniem. Od zagranicznych dywidend nadal może być pobierany podatek u źródła.
Gdzie i kto może założyć OKI?
OKI założy każda pełnoletnia osoba. Konto poprowadzą banki, domy maklerskie (także oddziały zagranicznych firm inwestycyjnych), TFI, ubezpieczyciele i dobrowolne fundusze emerytalne. Kont może być kilka, u różnych dostawców, a limit zwolnienia liczy się łącznie dla wszystkich.
Wypłaty są dozwolone w każdej chwili i bez sankcji, inaczej niż w IKE i IKZE. Nie ma też rocznego limitu wpłat.
Branża szykuje się na start. W ankiecie „Parkietu” siedem z dziesięciu największych biur maklerskich zadeklarowało uruchomienie OKI od początku 2027 r., a XTB zapowiada ofertę w styczniu. Konkretnych opłat i promocji instytucje jeszcze nie ogłosiły.
OKI, IKE i IKZE w skrócie
OKI nie jest kontem emerytalnym i nie zastępuje IKE ani IKZE. Najważniejsze różnice:
|
Parametr |
OKI |
IKE |
IKZE |
|
Cel |
dowolny |
emerytura (wypłata po 60. r.ż.) |
emerytura (wypłata po 65. r.ż.) |
|
Roczny limit wpłat |
brak |
3-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia |
1,2- lub 1,8-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia |
|
Wypłata przed czasem |
bez ograniczeń |
możliwa, z zapłatą zaległego podatku |
możliwa, jako dochód w PIT |
|
Podatek od zysku |
brak |
brak po spełnieniu warunków |
10% ryczałtu przy wypłacie emerytalnej |
|
Podatek od wartości aktywów |
tak, ponad zwolnienie |
brak |
brak |
IKZE daje dodatkowo ulgę w PIT od wpłat, której OKI nie oferuje.
Komu może się to opłacać?
OKI najwięcej może dać osobom z mniejszym kapitałem, które inwestują w aktywa objęte zwolnieniem. Do 100 tys. zł w polskich akcjach, obligacjach czy kwalifikujących się funduszach zysk będzie po prostu wolny od podatku. Może też służyć jako miejsce na poduszkę finansową (do 25 tys. zł w lokatach i obligacjach detalicznych) i na cele średnioterminowe, np. wkład własny.
Ministerstwo Finansów przekonuje, że OKI najbardziej opłaci się osobom inwestującym długoterminowo: im większy zysk, tym większa oszczędność podatkowa. Resort szacuje, że do 2040 r. konta mogą skierować na GPW dodatkowo ok. 74 mld zł. Część analityków zwraca jednak uwagę na duże kwoty spoza zwolnienia. Podatek ok. 0,8–1% rocznie od całej ich wartości działa jak stały koszt i przy umiarkowanych zyskach po 25–30 latach może wypaść gorzej niż 19% od zysku na zwykłym rachunku, dlatego na emeryturę wciąż polecają przede wszystkim IKE i IKZE.
Co jeszcze nie jest znane: opłaty i oferty konkretnych banków i domów maklerskich, lista funduszy, które spełnią warunek 70%, oraz to, jak sprawnie dostawcy będą wyliczać klientom podstawę podatku.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady inwestycyjnej ani podatkowej.
0 Komentarze