Wartość nominalna to jedno z kluczowych pojęć, które musisz zrozumieć, jeśli interesują Cię obligacje – zarówno skarbowe, jak i korporacyjne. To właśnie ona wpływa na wysokość odsetek i kwotę, jaką otrzymasz przy wykupie, dlatego warto wiedzieć, jak ją interpretować w praktyce.
Najważniejsze informacje:
- Wartość nominalna obligacji to kwota, którą emitent zwraca inwestorowi w dniu wykupu i od której najczęściej naliczane są odsetki.
- Nominał obligacji jest ustalany przez emitenta i pozostaje stały przez cały okres trwania inwestycji.
- Cena zakupu obligacji może różnić się od jej wartości nominalnej – szczególnie na rynku wtórnym lub przy obligacjach zerokuponowych.
- Na opłacalność inwestycji wpływają łącznie: wartość nominalna, cena zakupu oraz warunki oprocentowania obligacji.
Wartość nominalna obligacji – definicja
Wartość nominalna obligacji to kwota przypisana do jednej obligacji, którą emitent zobowiązuje się zwrócić inwestorowi przy wykupie. To właśnie ona najczęściej stanowi też podstawę naliczania odsetek w obligacjach oprocentowanych. W praktyce można powiedzieć, że nominalna wartość obligacji pokazuje, jaką część długu emitent zaciąga wobec obligatariusza w ramach jednej sztuki papieru wartościowego.
To pojęcie trzeba odróżnić od ceny emisyjnej i ceny rynkowej. Cena emisyjna to kwota, po której obligacja jest sprzedawana na rynku pierwotnym, czyli w momencie emisji. Z kolei cena rynkowa to cena, po której inwestorzy handlują obligacją później na rynku wtórnym. Ani jedna, ani druga nie musi być równa wartości nominalnej.
W większości prostych przykładów cena wykupu jest równa wartości nominalnej, ale nie oznacza to, że inwestor zawsze kupuje obligację dokładnie po tej samej cenie. Dlatego przy ocenie opłacalności inwestycji warto patrzeć osobno na trzy elementy: wartość nominalną, cenę zakupu i zasady oprocentowania. Dopiero razem pokazują, ile realnie możesz zyskać. W przypadku detalicznych obligacji skarbowych oferowanych przez Ministerstwo Finansów wartość nominalna jednej obligacji wynosi obecnie 100 zł.
Kalkulator obligacji skarbowych >>
Co wpływa na wysokość wartości nominalnej obligacji?
Wartość nominalna obligacji nie zmienia się w trakcie jej życia i co do zasady jest ustalana już na etapie emisji. Oznacza to, że po wprowadzeniu obligacji do obrotu nominał pozostaje stały aż do dnia wykupu. To ważne, bo właśnie do wartości nominalnej najczęściej odnosi się kwota zwracana inwestorowi przez emitenta, a w obligacjach oprocentowanych często także podstawa naliczania odsetek.
Na wysokość wartości nominalnej nie wpływają codzienne wahania rynku ani aktualna wycena obligacji. Zmieniać może się natomiast cena rynkowa papieru wartościowego, czyli kwota, po jakiej inwestorzy kupują i sprzedają obligacje na rynku wtórnym. Dlatego obligacja może mieć stały nominał, a jednocześnie inną cenę zakupu na giełdzie lub poza nią.
Przykład: obligacja o nominale 1000 zł
Załóżmy, że obligacja ma wartość nominalną 1000 zł. To oznacza, że właśnie tyle emitent powinien zwrócić inwestorowi w dniu wykupu. Ale w trakcie życia obligacji jej cena rynkowa może być inna. Przykładowo:
inwestor kupuje obligację na rynku wtórnym za 970 zł,
wartość nominalna nadal wynosi 1000 zł,
w dniu wykupu emitent oddaje 1000 zł.
W takim przypadku inwestor zarabia nie tylko na odsetkach, jeśli obligacja jest oprocentowana, ale też 30 zł na różnicy między ceną zakupu a wartością nominalną.
Wniosek: wartość nominalna obligacji jest stała, ale cena, po której możesz ją kupić, może się zmieniać wraz z sytuacją rynkową.
Kto ustala wartość nominalną obligacji?
Wartość nominalną obligacji ustala emitent. To on określa parametry emisji, w tym nominał jednej obligacji, a następnie zobowiązuje się do spełnienia świadczenia na rzecz obligatariusza zgodnie z warunkami emisji. W praktyce wysokość nominału zależy więc od konstrukcji danej oferty i rodzaju obligacji. Dla przykładu detaliczne obligacje skarbowe mają obecnie wartość nominalną 100 zł za jedną obligację, ale na rynku można spotkać też emisje o nominale 1000 zł, 10 000 zł czy znacznie wyższym.
Zasady ustalania wartości nominalnej obligacji
Wycena obligacji jest procesem, który polega na ustaleniu jej wartości w porównaniu z aktualną ceną waloru, jaka występuje na rynku. Zasadniczo wartość nominalna obligacji powinna być wyższa niż cena emisyjna, tak by obligatariusz mógł na niej zarobić po upływie terminu zapadalności tego papieru wartościowego.
Rodzaje obligacji według wartości nominalnej
Ze względu na nominalną wartość obligacji można podzielić je na dwie główne kategorie:
- Obligacje kuponowe – coupon bonds – to rodzaj obligacji związanych z okresową płatnością kuponu, którego wysokość jest zwykle zależna od ratingu emitenta. Wówczas oprocentowanie nominalne może mieć charakter stały lub zmienny, a wysokość kuponu obligacji posiadających zmienne oprocentowanie przedstawia się w formie: stopa bazowa + określona liczba punktów procentowych.
- Obligacje zerokuponowe – zero coupon bonds są zwykle emitowane z dyskontem, a w terminie wykupu, inaczej w terminie zapadalności, następuje jednorazowa płatność w wysokości ich wartości nominalnej.
Na przykład wartość nominalna obligacji skarbowych może być ustalona w zależności od stopy inflacji, jeśli stosowane jest oprocentowanie zmienne. Innym rodzajem są obligacje dochodowe, które przynoszą obligatariuszom odsetki tylko wówczas, gdy emitent uzyska zysk, np. z inwestycji finansowanej poprzez emisję obligacji.
Czy obligatariusz ma wpływ na wartość nominalną obligacji?
Obligatariusz nie ma wpływu na wartość nominalną obligacji, ponieważ ustala ją emitent już na etapie emisji i określa w warunkach emisji. Inwestor może natomiast zdecydować, czy kupi obligację po cenie emisyjnej na rynku pierwotnym, czy po cenie rynkowej na rynku wtórnym, która może być wyższa albo niższa od jej nominału.
0 Komentarze