Dom maklerski – co to jest i czym się zajmuje?

Chcesz inwestować na giełdzie, ale nie wiesz, od czego zacząć? Odpowiedź jest prosta: potrzebujesz rachunku maklerskiego, a ten założysz w domu maklerskim. Dowiedz się, co to jest dom maklerski, czym się zajmuje i jak wybrać najlepszy dla siebie, szczególnie jeśli dopiero zaczynasz.

Najważniejsze informacje:

• Dom maklerski to firma inwestycyjna, która pośredniczy w transakcjach na rynku kapitałowym.

• Oferuje m.in. dostęp do giełdy, prowadzenie rachunku maklerskiego i doradztwo inwestycyjne.

• W Polsce działa kilkanaście licencjonowanych domów maklerskich nadzorowanych przez KNF.

• Początkujący inwestorzy powinni zwracać uwagę na prowizje, aplikacje i ofertę edukacyjną.

• Dom maklerski różni się od biura maklerskiego zakresem niezależności i strukturą organizacyjną.

Co to znaczy dom maklerski?

Dom maklerski to instytucja finansowa, która pośredniczy w transakcjach na rynku kapitałowym – przede wszystkim na giełdzie. Działa na podstawie zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego i jest ściśle regulowana przez prawo.

📌 Dom maklerski – co to oznacza w praktyce?
To firma inwestycyjna, która umożliwia inwestorom kupowanie i sprzedawanie papierów wartościowych (np. akcji, obligacji), prowadzi rachunki maklerskie, udziela doradztwa inwestycyjnego i zarządza aktywami klientów.

Jak działa giełda? Jakie są rodzaje giełd?

Zobacz więcej

Co robią domy maklerskie?

Zakres usług domów maklerskich może się różnić, ale najczęściej obejmuje:

• prowadzenie rachunku maklerskiego (niezbędnego do handlu akcjami),

• realizację zleceń kupna i sprzedaży instrumentów finansowych,

• dostęp do giełdy i rynków zagranicznych,

• doradztwo inwestycyjne (np. rekomendacje spółek),

• emisję papierów wartościowych (np. przy wchodzeniu spółek na giełdę),

• tworzenie analiz i raportów rynkowych.

Dom maklerski a biuro maklerskie – różnice

Choć terminy te bywają używane zamiennie, istnieje subtelna różnica:

• Dom maklerski to samodzielna firma inwestycyjna.

• Biuro maklerskie to często wydzielona jednostka w strukturze banku lub większego domu maklerskiego (np. Biuro Maklerskie PKO BP).

Obie formy oferują podobne usługi – najważniejsze jest to, czy mają licencję KNF i jaką mają reputację wśród inwestorów.

Na czym polega rachunek maklerski?

Rachunek maklerski to konto inwestycyjne, które pozwala Ci:

• trzymać środki przeznaczone na inwestycje,

• nabywać i sprzedawać akcje, obligacje, ETF-y i inne papiery wartościowe,

• śledzić portfel inwestycyjny i historię transakcji,

• otrzymywać dywidendy i odsetki.

Rachunek maklerski możesz założyć zarówno w domu maklerskim niezależnym, jak i w banku (np. mBank, Alior, Santander).

Konto maklerskie dla początkujących – na co zwrócić uwagę?

Jeśli dopiero zaczynasz inwestować, wybór odpowiedniego domu maklerskiego może mieć duże znaczenie. Sprawdź:

✅ Prowizje – im niższe, tym lepiej (ale nie zawsze warto kierować się tylko ceną),
✅ Dostęp do aplikacji mobilnej lub platformy online,
✅ Materiały edukacyjne i analizy rynkowe,
✅ Oferta zagranicznych rynków i ETF-ów,
✅ Obsługa klienta i opinie użytkowników.

Domy maklerskie w Polsce – lista i ranking

W Polsce działa kilkanaście licencjonowanych domów maklerskich, m.in.:

• DM BOŚ,

• DM mBanku,

• XTB,

• BM Alior Banku,

• DM Santander,

• Noble Securities,

• Ipopema Securities.

W corocznych rankingach (np. „Parkietu” czy „Bankier.pl”) ocenia się je pod kątem: jakości obsługi, oferty edukacyjnej, opłat i funkcjonalności platformy.

Dom maklerski – jaki wybrać?

Dla początkujących: mBank, XTB, Alior – prosta obsługa, aplikacje mobilne, dostęp do ETF-ów.
Dla aktywnych inwestorów: DM BOŚ, DM BDM – rozbudowane narzędzia analityczne, szeroki dostęp do rynków.

Czym są fundusze inwestycyjne i czy warto w nie inwestować?

Zobacz więcej

Czy dom maklerski to firma inwestycyjna?

Tak. Zgodnie z polskim prawem (Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi), dom maklerski to firma inwestycyjna, która działa w oparciu o zezwolenie KNF i jest zobowiązana do przestrzegania szeregu przepisów dotyczących m.in. przejrzystości działania, zarządzania ryzykiem i ochrony środków klientów.

📌 Domy maklerskie w Polsce muszą przestrzegać tzw. MiFID II – unijnej dyrektywy chroniącej interesy inwestorów detalicznych.

Największe domy maklerskie w Polsce

Pod względem liczby aktywnych rachunków i obrotów giełdowych w czołówce plasują się:

1. mBank Dom Maklerski,

2. XTB (X-Trade Brokers) – lider w handlu online,

3. Dom Maklerski BOŚ,

4. Santander Biuro Maklerskie,

5. Alior DM – zintegrowany z bankowością.

To też warto wiedzieć: Jak zainwestować 10 tys. zł? >>

FAQ – najczęstsze pytania o dom maklerski

1. Czy środki w domu maklerskim są tak samo chronione jak w banku?

Nie do końca. Depozyty w banku (konto osobiste, oszczędnościowe, lokaty) są objęte gwarancją Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG) do równowartości 100 000 euro na jednego deponenta w danym banku – ta kwota jest chroniona w 100% w razie upadłości banku.

Dom maklerski działa w innym reżimie prawnym. Twoje papiery wartościowe (np. akcje, obligacje) są przechowywane na wydzielonych rachunkach i co do zasady nie wchodzą do masy upadłościowej domu maklerskiego – to nadal Twoja własność. Gotówka na rachunku maklerskim jest natomiast objęta tzw. systemem rekompensat KDPW: 100% do równowartości 3 000 euro i 90% nadwyżki powyżej tej kwoty, ale łącznie do równowartości 22 000 euro.

Praktycznie: dla większych kwot sensowne jest rozproszenie środków (np. część na rachunkach bankowych, część w papierach wartościowych u kilku brokerów), żeby nie przekraczać limitów ochrony w jednym miejscu.

2. Co się dzieje z moimi papierami wartościowymi i gotówką, jeśli dom maklerski upadnie?

Przy upadłości domu maklerskiego scenariusz wygląda zazwyczaj tak:

• Papiery wartościowe – są zapisane w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych lub u zagranicznych depozytariuszy i są wydzielone od majątku domu maklerskiego. W praktyce inny licencjonowany podmiot przejmuje ich obsługę, a Ty dostajesz możliwość przeniesienia portfela.

• Gotówka – jeśli dom maklerski nie jest w stanie jej zwrócić, uruchamiany jest system rekompensat KDPW. Wypłata obejmuje w 100% kwotę do 3 000 euro i 90% nadwyżki ponad tę kwotę, do limitu 22 000 euro na jednego inwestora. Straty inwestycyjne (czyli np. spadek kursu akcji) nie są objęte tym systemem – chronione są tylko utracone środki powierzone firmie inwestycyjnej.

Dlatego zawsze warto pilnować, żeby duże kwoty „luzem” w gotówce nie leżały długo na rachunku maklerskim – lepiej albo je zainwestować, albo przelać z powrotem na konto bankowe.

3. W jaki sposób dom maklerski zarabia na klientach – za co realnie płacę?

Dom maklerski to nie organizacja charytatywna – ma kilka źródeł przychodu, które pośrednio lub bezpośrednio obciążają klienta. Najczęściej są to:

• prowizje od transakcji (kupno/sprzedaż akcji, ETF-ów, obligacji, instrumentów pochodnych),

• opłaty abonamentowe – np. za prowadzenie rachunku, dostęp do zaawansowanej platformy, dodatkowe notowania w czasie rzeczywistym,

• opłaty za przewalutowanie i obsługę rynków zagranicznych,

• opłaty związane z produktami kredytowanymi (np. rachunek z dźwignią, kredyt na zakup akcji),

• w przypadku kontraktów CFD czy części produktów strukturyzowanych – marża wbudowana w instrument.

Konkretne stawki znajdziesz w tabeli opłat i prowizji każdego domu maklerskiego – warto ją „przeklikać” zanim złożysz pierwsze zlecenie, bo przy częstym handlu koszty potrafią „zjeść” sporą część zysków.

4. Czy dom maklerski automatycznie rozliczy za mnie podatek od zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki)?

Nie. W przypadku rachunku maklerskiego to Ty odpowiadasz za rozliczenie podatku od zysków z giełdy. Polski dom maklerski po zakończeniu roku przysyła Ci informację PIT-8C, gdzie zestawia Twoje przychody i koszty (kupno/sprzedaż instrumentów). Na tej podstawie wypełniasz zeznanie PIT-38 i samodzielnie obliczasz oraz opłacasz podatek 19%.

Wyjątkiem są np. dywidendy z polskich spółek czy odsetki od niektórych obligacji – tam podatek jest potrącany u źródła, więc nie musisz go ponownie dopłacać, choć wciąż warto pilnować dokumentów, jeśli inwestujesz także za granicą.

Jeśli masz kilka rachunków w różnych domach maklerskich, dostaniesz kilka PIT-8C i w PIT-38 sumujesz wyniki z wszystkich formularzy.

5. Czy mogę mieć rachunek w kilku domach maklerskich jednocześnie?

Tak, prawo tego nie zabrania – możesz mieć jednocześnie rachunek np. w domu maklerskim banku, niezależnym brokerze internetowym i dodatkowo IKE/IKZE maklerskie w jeszcze innym miejscu.

Ma to kilka plusów:

• dywersyfikujesz ryzyko operacyjne (awaria systemu w jednym domu maklerskim nie blokuje Ci całkowicie dostępu do rynku),

• możesz korzystać z różnych modeli opłat i prowizji – np. jeden broker do rynków zagranicznych, drugi do GPW,

• testujesz różne platformy i wybierasz najbardziej wygodną.

Minus? Więcej logowań, większy chaos przy kontroli portfela i rozliczaniu podatku (kilka PIT-8C), dlatego przy bardzo rozdrobnionych portfelach warto prowadzić własny arkusz z transakcjami.

6. Czy w domu maklerskim mogę inwestować w ramach IKE lub IKZE i dzięki temu uniknąć podatku Belki?

Tak – wiele domów maklerskich oferuje rachunki maklerskie w formie IKE i IKZE, na których możesz kupować akcje, ETF-y czy obligacje skarbowe, jednocześnie korzystając z ulg podatkowych.

W uproszczeniu:

• IKE maklerskie pozwala uniknąć podatku od zysków kapitałowych, jeśli spełnisz warunki wieku i minimalnego okresu oszczędzania,

• IKZE maklerskie daje bieżącą ulgę w PIT (odliczasz wpłaty od dochodu), ale przy wypłacie płacisz ryczałt.

Musisz jednak pilnować rocznych limitów wpłat oraz specyficznych zasad (np. zwykle nie przeniesiesz akcji z „zwykłego” rachunku na IKE/IKZE – trzeba je sprzedać i odkupić już w ramach konta emerytalnego).

7. Czy do założenia rachunku w domu maklerskim muszę mieć duże doświadczenie w inwestowaniu?

Nie – rachunek maklerski możesz otworzyć jako zupełnie początkująca osoba. Przy zawieraniu umowy dom maklerski poprosi Cię o wypełnienie ankiety MIFID, w której ocenia Twoją wiedzę, doświadczenie i skłonność do ryzyka. Na tej podstawie klasyfikuje Cię jako klienta o określonym profilu i może np. ostrzegać, że dany instrument (np. kontrakty terminowe, opcje, CFD) może być dla Ciebie zbyt ryzykowny.

To nie blokuje Ci całkowicie dostępu do rynku, ale jest ważnym „bezpiecznikiem”. Jeżeli dopiero startujesz, zacznij od prostych produktów (np. ETF-y, akcje dużych spółek), małych kwot i materiałów edukacyjnych, które wiele domów maklerskich udostępnia za darmo w formie webinarów, podcastów i artykułów.

Podsumowanie

Dom maklerski to kluczowy pośrednik na drodze do inwestowania. Umożliwia nie tylko dostęp do giełdy, ale też zapewnia narzędzia, analizy i doradztwo. Wybierając odpowiedni dom maklerski, zwróć uwagę na opłaty, funkcjonalność platformy i jakość obsługi. Jeśli jesteś początkującym inwestorem, rozpocznij od konta z prostą obsługą i materiałami edukacyjnymi – a z czasem poszerzaj wiedzę i narzędzia inwestycyjne.

Dodatkowe źródła:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Dom_maklerski