Co to są akcje i jakie są ich rodzaje?

  • 12 Cze 2020
  • 6 min. czytania
  • Komentarze(0)
Istnieje wiele możliwości inwestowania, a jedną z nich są akcje. Akcje mogą przynieść spore zyski, lecz nie da się ukryć, że są to ryzykowne instrumenty finansowe. Dopiero rozpoczynasz swoją przygodę z inwestowaniem na giełdzie i Twoją uwagę zwróciły akcje? Dowiedz się, co to za instrument, jakie są jego rodzaje i jak duże jest ryzyko posiadania nowych akcji.
Co to są akcje i jakie są ich rodzaje?

Akcje przeznaczone są raczej dla doświadczonych inwestorów, którzy są skłonni ponieść duże ryzyko, licząc się w takim samym stopniu zarówno z zyskiem, jak i stratą. Dokładną charakteryzację akcji znajdziesz poniżej.

Co to są akcje?

Akcje są rodzajem papierów wartościowych. Posiadacze akcji, czyli akcjonariusze, są współwłaścicielami części majątku spółki akcyjnej, takiej, której akcje są dopuszczone do publicznego obrotu, czyli można nimi handlować na publicznym rynku kapitałowym, tj. rynku powszechnie dostępnym dla indywidualnych inwestorów.

Kupując akcje, uzyskujemy pewien wpływ na to, jak jest zarządzana dana spółka oraz prawo do udziału w zysku przez nią wypracowanym. Ważny jest podział na akcje zwykłe i uprzywilejowane. To uprzywilejowanie może oznaczać pewne dodatkowe uprawnienia, na przykład w liczbie głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy lub w prawie do dywidendy.

Jakie są rodzaje akcji?

Z uwagi na sposób przenoszenia własności wyróżniamy:

  • akcje imienne – prawo do niej ma tylko osoba fizyczna lub prawna wskazana w dokumencie akcji. Najczęściej posiadaczami takich akcji są założyciele spółki. W przypadku akcji imiennych zarząd spółki ma obowiązek prowadzenia księgi akcyjnej, do której wpisuje się dane osoby uprawnionej do akcji. Nie mogą być one sprzedawane ani kupowane na giełdzie, ponieważ mają charakterystyczne, indywidualne cechy tj. nie są ustandaryzowane. Akcje imienne mogą być opłacone w 25% przed ich objęciem.
  • akcje na okaziciela – są przeciwieństwem akcji imiennych. Prawo do nich przysługuje każdemu posiadaczowi akcji, gdyż dane akcjonariusza nie widnieją na dokumencie akcji, więc nie są związane z konkretną osobą. Są przedmiotem obrotu na giełdzie. Akcje na okaziciela muszą zostać opłacone w całości przed ich objęciem.

Ze względu na formę pokrycia możemy wyróżnić:

  • akcje gotówkowe – pokryte wkładem pieniężnym. Wydawane są w zamian za wkłady pieniężne uiszczane przez akcjonariuszy. Charakteryzuje je to, że mogą zostać wydane po częściowej zapłacie (co najmniej 25% należności). Do momentu pełnej wpłaty są akcjami imiennymi.
  • akcje aportowe pokryte wkładem niepieniężnym. Wydawane są w zamian za wkłady rzeczowe, czyli tzw. aporty, którymi mogą być nieruchomości lub wartości niematerialne i prawne. Do chwili zatwierdzenia sprawozdania finansowego i rachunków za drugi rok obrotowy przez walne zgromadzenie są akcjami imiennymi.

Biorąc pod uwagę uprawnienia akcjonariuszy, wyróżniamy:

  • akcje zwykłe – każdy posiadacz akcji ma takie same prawa z niej wynikające. Dają one swym właścicielom takie prawa jak prawo do uczestniczenia w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy wraz z prawem głosu, prawo do dywidendy, prawo poboru czy prawo do podziału majątku spółki w razie jej likwidacji. Akcje zwykłe reprezentują ułamkową własność kapitału akcyjnego i mogą być przedmiotem obrotu na giełdzie.
  • akcje uprzywilejowane posiadacz akcji może z tytułu jej posiadania otrzymywać pewne przywileje np. pierwszeństwo przy wypłacie dywidendy, większe znaczenie głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. W przypadku uprzywilejowania co do głosu akcjonariuszowi mogą przysługiwać dwa głosy na jedną akcję. Akcje uprzywilejowane nie są przedmiotem obrotu na giełdzie.

Jak kupić akcje?

Z technicznego punktu widzenia nie jest trudno kupić akcje giełdowe, jednak pewien problem może sprawić obranie właściwej strategii inwestycyjnej.

By kupić akcje na Giełdzie Papierów Wartościowych (GPW) w pierwszej kolejności należy założyć rachunek inwestycyjny w licencjonowanym przez Komisję Nadzoru Finansowego domu maklerskim. Rachunek ten umożliwia dokonywanie transakcji kupna i sprzedaży zarówno papierów wartościowych, jak i innych instrumentów finansowych. Potem na założony rachunek maklerski należy wpłacić pieniądze. Inwestor musi samodzielnie sprecyzować optymalny budżet inwestycyjny.

Po określeniu budżetu można złożyć pierwsze zlecenie. Transakcję od początku do końca można przeprowadzić przez internet.

Jaka jest rzeczywista wartość akcji?

Każda akcja giełdowa ma swoją wartość nominalną, obliczaną przez podzielenie kapitału zakładowego spółki przez liczbę wyemitowanych akcji. W kolejnych emisjach akcje muszą mieć ten sam nominał, a minimalna wartość ceny nominalnej nie może być mniejsza niż 1 grosz.

Cena sprzedaży akcji na rynku pierwotnym to cena emisyjna, która nie może być niższa od wartości nominalnej akcji, z kolei cena rynkowa (rzeczywista) to cena, po jakiej możemy kupić akcje na rynku wtórnym. Cena rzeczywista to giełdowa cena akcji, czyli cena, jaką trzeba zapłacić za papier wartościowy na rynku wtórnym lub w obrocie pozagiełdowym.

Aktualne kursy akcji, czyli ceny akcji na GPW ustalane są na podstawie zleceń maklerskich, które są przekazywane na giełdę i które wynikają z kształtowania się popytu i podaży na akcje.

Ryzyko posiadania nowych akcji

Kupując akcje, trzeba być świadom, że są to ryzykowne instrumenty finansowe. Oczywiście ryzyko związane z daną akcją zależne jest od spółki, która ją wyemitowała i od rynku. Wyróżnia się dwa rodzaje ryzyka:

  • ryzyko systematyczne (rynkowe) – jest związane z ogólną sytuacją panującą na rynku i dotyczy wszystkich uczestników rynku jednakowo. W żaden sposób nie da się mu zapobiec. Ryzyko recesji może być na przykład związane z pogorszeniem się koniunktury w gospodarce (wystąpieniem kryzysu).
  • ryzyko specyficzne – wiąże się z sytuacją danej spółki i zależy od decyzji przez nią podejmowanych. Ryzyko wzrasta, gdy firma wprowadza nowy produkt, wchodzi na nowy rynek, jest w złej kondycji finansowej lub zostaje przejęta. Aby zminimalizować to ryzyko, inwestor powinien zdywersyfikować swój portfel. Oznacza to, że powinien zainwestować w spółki różniące się od siebie tj. różnej wielkości, z różnych branż, z różnym doświadczeniem giełdowym. Dzięki temu, że inne czynniki będą na nie oddziaływać, to nawet gdy osiągnie spadek na akcjach jednego podmiotu, nadal może zyskać na pozostałych.

Czym akcje różnią się od obligacji?

Podstawową różnicą między akcjami a obligacjami jest to, że posiadacz tych drugich nie ma żadnych uprawnień względem emitenta. Mowa o prawach takich jak współwłasność, dywidenda czy też prawo do uczestnictwa w walnych zgromadzeniach.

W praktyce posiadacz akcji ma prawo decydować o losach przedsiębiorstwa, z drugiej jednak strony jego zarobek lub strata uzależniona jest od notowań spółki na GPW. Oznacza to, że akcjonariusz nie zarabia na oprocentowaniu akcji, w odróżnieniu od właściciela obligacji, który zarabia z oprocentowania nałożonego na zaciągniętą pożyczkę, którego wysokość uzależniona jest od stanu finansowego danej organizacji.

Ponadto obligacje wystawiane są przez Skarb Państwa, a akcje emitowane przez spółki (prywatne lub państwowe). Wystawiona na giełdzie obligacja automatycznie staje się akcją.

Dowiedz się wiecej:

1. Jak działa giełda?

2. Obligacje - czym sa i naczym polegają?

3. Jakie są możliwości inwestowania?

Dodano:
17 Gru 2019

Zaktualizowano:
12 Cze 2020

0 Komentarze

Wpisz komentarz (od 5 do 5000 znaków)

Dziękujemy!

Twój komentarz został dodany. Po akceptacji, zostanie wyświetlony na stronie.

Podobne artykuły