Kobiety urodzone w 1978 roku i później mogą w przyszłości masowo otrzymywać emerytury nie wyższe od minimalnych – ostrzegają ekonomiści. Według ich wyliczeń obecny wiek emerytalny znacząco zwiększa ryzyko bardzo niskich świadczeń.
Dziś kobiety mogą przechodzić na emeryturę w wieku 60 lat, a mężczyźni w wieku 65 lat. To nie jest już tylko spór polityczny, lecz pytanie o realną wysokość przyszłych świadczeń i o to, kto zapłaci cenę za utrzymanie obecnych zasad.
Najważniejsze informacje
- Polska pozostaje jedynym krajem UE z trwałą 5-letnią różnicą wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn.
- Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz popiera zrównanie wieku emerytalnego, ale chce uwzględnić rodzicielstwo.
- Prof. Joanna Tyrowicz wskazuje, że w rocznikach 1978 i młodszych niemal wszystkie kobiety mogą otrzymywać emeryturę najwyżej minimalną.
- Przy wieku emerytalnym równym mężczyznom odsetek takich kobiet spadłby do 60 proc.
- Tylko co ósmy Polak chce pracować po 65. roku życia, choć liczba pracujących seniorów wzrosła w 10 lat o 52,9 proc.
Pomysł wraca, bo system ma coraz mniej czasu
Obecny model oznacza, że kobiety krócej odprowadzają składki, a jednocześnie statystycznie dłużej pobierają świadczenie. To kluczowy szczegół, który sprawia, że niższy wiek emerytalny może przekładać się na niższe emerytury.
W tle jest także historia ostatnich zmian. W 2012 r. próbowano podnieść wiek emerytalny do 67 lat, ale w 2017 r. wrócono do progów 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
Rodzicielstwo jako element emerytury budzi emocje
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz opowiada się za zrównaniem wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Proponuje jednak, by kobiety bez dzieci były traktowane jak mężczyźni, a rodzicielstwo było uwzględniane poprzez dodatkowe punkty lub środki emerytalne za czas opieki nad dziećmi.
Ten pomysł ma pokazać, że sama formalna równość wieku nie rozwiązuje wszystkich problemów. Część osób może sporo zyskać, jeśli okres opieki zostałby realnie doceniony w systemie, ale dla innych to ryzyko nowych nierówności.
Eksperci ostrzegają przed łączeniem dzietności z emeryturą
Eksperci zwracają uwagę, że urlopy macierzyńskie i wychowawcze już dziś wpływają na wysokość składek. Jeśli system emerytalny zostanie mocniej powiązany z dzietnością, może to pogłębić nierówności zamiast je zmniejszyć.
Prof. Marek Góra ocenia, że takie rozwiązanie może wyrządzić szkody społeczne i zdrowotne. Sprawa budzi emocje, bo dotyka jednocześnie rynku pracy, opieki nad dziećmi i przyszłych dochodów osób, które dziś są jeszcze daleko od emerytury.
Kto może najbardziej odczuć skutki?
Najbardziej konkretne ostrzeżenie dotyczy młodszych kobiet. Według prof. Joanny Tyrowicz w rocznikach 1978 i młodszych niemal wszystkie kobiety mogą otrzymywać emeryturę minimalną albo świadczenie nie wyższe od minimalnego, głównie przez dłuższe życie i niski wiek emerytalny.
Gdyby wiek emerytalny kobiet był równy wiekowi mężczyzn, odsetek kobiet z emeryturą najwyżej minimalną spadłby do 60 proc.. To nadal dużo, ale pokazuje skalę różnicy, jaką może robić kilka dodatkowych lat pracy i opłacania składek.
Co to oznacza w praktyce dla przyszłych emerytek?
Dla młodszych kobiet możliwe scenariusze są trudne: albo dłuższa aktywność zawodowa, albo realne ryzyko bardzo niskiego świadczenia. Nie ma jeszcze decyzji, ale sama debata pokazuje, że utrzymanie obecnych zasad nie chroni automatycznie przed finansową stratą.
Dziś nie ma projektu zmiany wieku emerytalnego. Eksperci podkreślają jednak, że bez dłuższej aktywności zawodowej wiele kobiet z młodszych roczników może w przyszłości otrzymywać świadczenia niewiele wyższe od ustawowego minimum.
0 Komentarze