NSA podważył podejście fiskusa do zysków cichego wspólnika. Wyrok z 6 maja 2026 r. może oznaczać dużą zmianę dla osób, które zapłaciły 19% podatku u źródła i teraz rozważają walkę o nadpłatę.
Sprawa budzi emocje, bo różnica w rozliczeniu może być bardzo konkretna. Kluczowy jest jeden szczegół: zysk cichego wspólnika nie został uznany za odsetki od pożyczki. Sam wyrok NSA nie oznacza automatycznego zwrotu podatku i nie przesądza sytuacji każdego podatnika.
Najważniejsze informacje
- NSA w sprawie II FSK 890/23 uznał, że zysk cichego wspólnika to przychód z „innych źródeł”.
- Fiskus błędnie chciał stosować 19% podatek u źródła, jak przy odsetkach od pożyczki.
- Osoba fizyczna bez działalności rozlicza taki przychód w PIT-36 według skali 12% lub 32%.
- Przy zysku 40 000 zł podatek może wynieść 4 800 zł, 7 600 zł albo 12 800 zł, zależnie od kwalifikacji i progu.
- Kto zapłacił 19% podatku u źródła, może rozważyć korektę i wniosek o nadpłatę w terminie 5 lat.
NSA: to nie są odsetki od pożyczki
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zysk wypłacany cichemu wspólnikowi nie jest odsetkami od pożyczki. To ważne, bo właśnie taka kwalifikacja prowadziła fiskusa do wniosku, że należy pobrać 19% podatku u źródła.
Według NSA przychód cichego wspólnika należy traktować jako przychód z „innych źródeł”. To może pomóc podatnikom w sporze z urzędem skarbowym albo przy składaniu wniosku o interpretację, choć sam wyrok nie oznacza automatycznego zwrotu pieniędzy każdemu inwestorowi.
Jeden szczegół może przesądzić o podatku
Cicha spółka występuje wtedy, gdy inwestor wnosi pieniądze lub aktywa do cudzego przedsięwzięcia, ale nie obejmuje udziałów ani akcji. W zamian zyskuje prawo do udziału w zyskach, a jednocześnie ponosi ryzyko straty.
To ryzyko jest istotne. Cichy wspólnik może nawet nie odzyskać wniesionego wkładu, dlatego jego sytuacja różni się od typowego pożyczkodawcy oczekującego odsetek. Właśnie ten element odróżnia rozliczenie od prostego finansowania dłużnego.
Kto może zyskać, a kto stracić?
Najwięcej mogą zyskać osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej i mieszczą się w pierwszym progu podatkowym. W ich przypadku przychód z cichej spółki rozliczany jako inne źródła w PIT-36 może być opodatkowany stawką 12%.
Nie zawsze jednak takie rozliczenie będzie korzystne. Jeżeli podatnik wejdzie w drugi próg, zastosowanie może mieć stawka 32%. Przy inwestycji związanej z firmą przychód może być natomiast kwalifikowany do działalności gospodarczej, co wymaga odrębnej oceny konkretnej sytuacji.
Liczby pokazują, o co toczy się spór
Przy inwestycji 100 000 zł i zysku 40 000 zł różnice są wyraźne. Według dotychczasowego podejścia skarbówki podatek wyniósłby 7 600 zł, bo zastosowano by stawkę 19%.
Jeżeli ten sam zysk zostałby rozliczony według stawki 12%, podatek wyniósłby 4 800 zł. Przy wejściu w próg 32% byłoby to już 12 800 zł. Ta zmiana brzmi korzystnie, ale nie dla wszystkich — dlatego warto policzyć skutki, zanim pojawią się decyzje.
Co to oznacza w praktyce dla podatników?
Wyrok NSA może być argumentem dla osób, które spierają się z urzędem albo chcą zabezpieczyć swoje rozliczenie poprzez interpretację. Nie zastępuje jednak analizy tego, czy inwestycja była prywatna, czy związana z działalnością gospodarczą.
Kto zapłacił już 19% podatku u źródła, może rozważyć korektę rozliczenia i wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Termin wynosi 5 lat od końca roku, w którym zapłacono podatek. Dla części podatników może to być realna szansa na odzyskanie pieniędzy, ale dla innych sprawa wymaga ostrożnego przeliczenia skutków.
0 Komentarze