Zabezpieczenie kredytu gotówkowego. Co może nim być i czy jest obowiązkowe?

Wybierając najlepszy kredyt gotówkowy, mało kto zwraca uwagę na to, czy poszczególne banki wymagają jego zabezpieczenia. Warto jednak mieć świadomość, że może się tak zdarzyć i wówczas lepiej wiedzieć, na czym takie zabezpieczenie kredytu polega.

Zabezpieczenie kredytu gotówkowego może być nie tylko wymogiem banku, ale także sposobem na korzystniejsze warunki finansowania. Oto najważniejsze informacje, które warto zapamiętać:

Bank może wymagać zabezpieczenia kredytu gotówkowego, zwłaszcza przy wyższej kwocie lub niskiej zdolności kredytowej klienta.
Zabezpieczenia dzielą się na rzeczowe (np. zastaw, kaucja, ubezpieczenie) i osobiste (np. poręczenie, weksel, cesja).
Kredyt z zabezpieczeniem może wiązać się z niższym oprocentowaniem i większą dostępnością, ale także dodatkowymi kosztami i formalnościami.
Kredyty bez zabezpieczeń są dostępne, ale zwykle oferowane na mniejsze kwoty i na mniej atrakcyjnych warunkach.

Czym jest zabezpieczenie kredytu gotówkowego?

Zadaniem banków jest maksymalizowanie zysków oraz osiąganie jak najlepszej sytuacji ekonomicznej. Ich stabilność finansowa w dużej mierze zależy od jakości portfela kredytowego, dlatego instytucje te stosują różne sposoby ograniczania ryzyka braku spłaty kredytów zaciągniętych przez ich klientów. Służą do tego między innymi właśnie różne zabezpieczenia kredytowe.

Zabezpieczenie kredytu gotówkowego to narzędzie, które zwiększa możliwości kredytodawcy odzyskania swoich należności z tytułu udzielonego finansowania w sytuacji, gdy taki kredyt przestaje być spłacany przez kredytobiorcę. W zależności od formy zabezpieczenia bank może bowiem dzięki niemu np. domagać się spłaty kredytu od innej osoby, czy też szybciej uzyskać sądowy nakaz zapłaty umożliwiający skierowanie sprawy do komornika.

Istnieją różne form y zabezpieczenia kredytu gotówkowego. Ich przykłady znajdziesz poniżej oraz dowiesz się, które z nich są stosowane dzisiaj przez banki najczęściej.

Kto może zabezpieczyć kredyt gotówkowy?

Z punktu widzenia kredytobiorcy najwygodniejszą formą kredytu jest kredyt gotówkowy bez zabezpieczeń. Starając się o niego, wszelkie formalności ograniczone są do minimum, w dodatku nie trzeba angażować swojego majątku ani namawiać bliskiego do przystąpienia z nami do zobowiązania.

Czasem jednak warto postawić na propozycję finansowania, która zakłada zabezpieczenie kredytu gotówkowego – pod warunkiem jednak, że masz wybór (w przypadku kredytu hipotecznego zabezpieczenie jest obowiązkowe). Wbrew pozorom kredyt z zabezpieczeniem może być atrakcyjny również dla samego kredytobiorcy.

Kredyt powinieneś zabezpieczyć, jeśli zależy Ci na korzystniejszych warunkach kredytowania. W praktyce, im bardziej atrakcyjne zabezpieczenie, tym lepsze warunki kredytu można otrzymać. Dlatego przedstawienie zabezpieczenia leży nie tylko w interesie banku, ale również kredytobiorcy.

Czy bank ma prawo wymagać zabezpieczenia kredytu gotówkowego?

Mimo że brak jest ogólnego przepisu nakładającego obowiązek zabezpieczenia kredytu gotówkowego, banki kierują się m.in. wewnętrznymi regulacjami oraz rekomendacjami Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), co wpływa na ich ocenę ryzyka przy udzielaniu finansowania.

Bank ma prawo wymagać zabezpieczenia kredytu gotówkowego głównie wtedy, jeśli uzna, że jego udzielenie wiąże się z wyższym ryzykiem. Może więc zażądać takiego zabezpieczenia, gdy na przykład kredytobiorca ma niską zdolność kredytową lub gdy ubiega się o wysoką kwotę zobowiązania.

Chcesz sprawdzić, czy masz szanse na wysoki kredyt gotówkowy? Sprawdź to, wykorzystując proste narzędzie, jakim jest kalkulator zdolności kredytowej.

Co może być zabezpieczeniem kredytu gotówkowego?

Zazwyczaj banki nie wymagają dodatkowych zabezpieczeń, jeśli wnioskujesz o kredyt gotówkowy. Gdy potrzebna jest Ci wyższą kwota kredytu, bank może jednak chcieć się zabezpieczyć i użyje do tego jednego z dwóch typów zabezpieczenia: rzeczowego lub osobistego. Są to tak zwane prawne formy zabezpieczenia kredytu, których stosowanie przez banki reguluje art. 93 Prawa bankowego. Chodzi więc tutaj o takie formy zabezpieczenia kredytu gotówkowego, jakie są przewidziane przede wszystkim w Kodeksie cywilnym oraz prawie wekslowym.

Przykładowo, ubezpieczenie kredytu może obejmować ochronę na wypadek utraty pracy lub hospitalizacji i jest często oferowane przez banki jako obowiązkowy pakiet przy kredycie powyżej 20 000 zł.

Rzeczowe zabezpieczenie kredytu gotówkowego

Rzeczowe zabezpieczenia kredytów bankowych polegają na tym, że dłużnik odpowiada w ich przypadku tylko za poszczególne składniki swojego majątku. Zakres tej odpowiedzialności, wraz ze wskazaniem rzeczy, która zabezpiecza kredyt, określony jest w umowie.

Rzeczowe sposoby zabezpieczenia mają gwarantować wierzycielowi możliwość zaspokojenia roszczenia z określonej rzeczy należącej do kredytobiorcy lub ewentualnie osób trzecich. Jakie są ich rodzaje?

Zastaw ogólny – wybrana rzecz ruchoma obciążana jest prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia swoich roszczeń właśnie z tej rzeczy, przy czym nie ma znaczenia, czyją po ustanowieniu zabezpieczenia stanie się własnością.
Zastaw rejestrowy – to rzeczowe prawo ograniczone, którego celem jest zabezpieczenie wierzytelności na rzeczach ruchomych i zbywalnych prawach majątkowych, stosowane najczęściej w odniesieniu do kredytu gotówkowego lub pożyczki. Dotyczy ruchomości, najczęściej samochodu, z którego dłużnik ma prawo korzystać w okresie ustanowionego zastawu.
Kaucja – kredytobiorca składa bankowi zabezpieczenie w postaci określonej kwoty lub papierów wartościowych na okaziciela. Jeśli ustanawiana jest kaucja jako zabezpieczenie kredytu, w momencie spłaty zobowiązania kredytodawca zwraca pieniądze lub papiery wartościowe.
Blokada środków na rachunku bankowym – kredytobiorca zleca blokadę środków na koncie bankowym do momentu, aż spełni swoje zobowiązania względem wierzyciela. W niektórych bankach jako zabezpieczenie kredytu wykorzystywana jest też lokata.
Przywłaszczenie na zabezpieczenie – kredytobiorca przenosi prawo własności wskazanej rzeczy na wierzyciela.
Ubezpieczenie kredytu – przybiera formę dodatku do kredytu. Zapewnia cesję praw z polisy na rzecz kredytodawcy.

Zabezpieczenia kredytu gotówkowego mają zwykle miejsce w przypadku zobowiązań na dość wysokie kwoty. Jednak nawet jeśli bierzesz pożyczkę online, bank może wymagać wykupienia dodatkowego ubezpieczenia. Jest to dzisiaj najpopularniejszy sposób zabezpieczenia kredytu gotówkowego, z którym spotkasz się w niemal wszystkich bankach.Standardem jest też to, że przy kredytach samochodowych stosuje się zabezpieczenie w postaci zastawu rejestrowego.

Osobiste zabezpieczenie kredytu gotówkowego

Dodatkowe zabezpieczenie kredytu może mieć formę zabezpieczenia osobistego. W tym przypadku dłużnik odpowiada przed bankiem całym swoim majątkiem – zarówno tym, który posiada w momencie zaciągania, jak i tym, który wejdzie w jego posiadanie.

Poręczenie wekslowe – zobowiązuje poręczyciela na równi z wystawcą weksla do spłaty kredytu w ustalonych terminach płatności – ta forma jest chętnie wybierana ze względu na łatwość sporządzenia oraz skuteczność egzekucji.
Weksel – dokument, który może mieć formę in blanco (zawiera jedynie podpis wystawcy weksla, bez określenia sumy wekslowej i terminu płatności) – jest uruchomiony i uzupełniony sumą należnej kwoty dopiero w momencie, gdy strona zobowiązana w umowie do zapłaty danej kwoty się z tego nie wywiąże.
Poręczenie jako zabezpieczenie kredytu – kredytobiorca wyznacza poręczyciela, który zobowiązuje się do spłaty kredytu, jeśli nie wywiąże się on ze swojego zobowiązania.
Cesja jako zabezpieczenie kredytu – jest umową cywilnoprawną zawieraną pomiędzy kredytodawcą a osobą trzecią, na podstawie której kredytodawca przenosi swoją wierzytelność wobec kredytobiorcy na osobę trzecią, cesję praw stosuje się zawsze w przypadku kredytu z ubezpieczeniem, dzięki niej bank może otrzymać świadczenie z polisy.
Oświadczenie o poddaniu się egzekucji – jest to akt notarialny stanowiący dobrowolne zobowiązanie się kredytobiorcy do poddania się postępowaniu egzekucyjnemu na rzecz banku, jeśli nie wywiąże się on ze swojego zobowiązania.
Gwarancja bankowa – jest to zobowiązanie banku do zapłaty kredytobiorcy kwoty równej kwocie niespłaconych rat kredytu, wraz z należnymi odsetkami i kosztami postępowania, w przypadku gdy zleceniodawca gwarancji, na którego zlecenie gwarancja została wystawiona, nie wywiąże się ze swojego zobowiązania.
Przystąpienie do długu – na mocy umowy do istniejącego długu i dotychczasowego kredytobiorcy przystępuje osoba trzecia, która przyjmuje rolę dłużnika solidarnego.
Przejęcie długu – na mocy umowy osoba trzecia przejmuje dług i wchodzi w rolę kredytobiorcy.

Kredyt gotówkowy zabezpieczony hipoteką – co to tak naprawdę znaczy?

W języku potocznym często pojawia się określenie „kredyt gotówkowy zabezpieczony hipoteką”. Z perspektywy banku i przepisów to połączenie jest jednak mylące. Klasyczny kredyt gotówkowy jest kredytem bez zabezpieczenia rzeczowego – bank ocenia Twoją zdolność kredytową na podstawie dochodów, historii w BIK i aktualnych zobowiązań, ale nie wpisuje hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości.

Jeśli bank proponuje finansowanie zabezpieczone hipoteką, najczęściej nie jest to już kredyt gotówkowy w ścisłym znaczeniu, tylko:

pożyczka hipoteczna na dowolny cel – zabezpieczeniem jest hipoteka na Twojej nieruchomości, a pieniądze możesz przeznaczyć np. na remont, spłatę innych zobowiązań czy duży wydatek konsumpcyjny;
kredyt konsolidacyjny zabezpieczony hipoteką – bank spłaca Twoje wcześniejsze kredyty gotówkowe, karty kredytowe czy limity w rachunku, a w zamian udziela jednego, większego kredytu z niższą ratą, ale właśnie z hipoteką na nieruchomości.

Dlaczego klienci kojarzą to jako „kredyt gotówkowy zabezpieczony hipoteką”? Bo z ich perspektywy cel środków bywa „gotówkowy” (dowolny), ale konstrukcja prawna produktu jest już typowo hipoteczna – obowiązuje m.in. ustawa o kredycie hipotecznym, dodatkowe wymogi informacyjne oraz inne zasady wcześniejszej spłaty czy oceny zdolności kredytowej.

Tego typu rozwiązanie ma swoje plusy i minusy:

niższe oprocentowanie i dłuższy okres spłaty niż w typowym kredycie gotówkowym – dzięki zabezpieczeniu hipoteką bank ponosi mniejsze ryzyko;
wyższe koszty początkowe – opłaty notarialne, wpis hipoteki do księgi wieczystej, możliwe ubezpieczenie pomostowe do czasu wpisu;
większe ryzyko dla kredytobiorcy – w razie długotrwałych problemów ze spłatą bank może dochodzić roszczeń z nieruchomości, a w skrajnym przypadku doprowadzić do jej sprzedaży.

W praktyce „kredyt gotówkowy zabezpieczony hipoteką” warto rozumieć jako alternatywę dla zwykłego kredytu gotówkowego przy wyższych kwotach i długim okresie spłaty. Ma sens głównie wtedy, gdy:

masz nieruchomość o odpowiedniej wartości, wolną od obciążeń lub z niewielkim zadłużeniem,
potrzebujesz większej kwoty na długi okres i zależy Ci na niższej racie niż w standardowym kredycie gotówkowym,
akceptujesz fakt, że w razie poważnych problemów ze spłatą ryzykujesz własnym mieszkaniem lub domem.

Jeśli szukasz po prostu szybkiego finansowania na kilka–kilkanaście tysięcy złotych, standardowy kredyt gotówkowy bez zabezpieczenia będzie zazwyczaj prostszy i mniej sformalizowany. Przy dużych kwotach i długim horyzoncie spłaty warto jednak porównać zwykły kredyt gotówkowy z pożyczką hipoteczną lub kredytem konsolidacyjnym z hipoteką – różnice w całkowitym koszcie mogą być naprawdę znaczące.

Jaki jest koszt zabezpieczenia kredytu gotówkowego?

Pewnie zastanawiasz się teraz, ile kosztują zabezpieczenia kredytowe. W praktyce koszt zabezpieczenia może wynosić od kilkudziesięciu do kilkuset złotych miesięcznie – w przypadku ubezpieczeń – lub jednorazowo nawet do 1-2% wartości kredytu w przypadku gwarancji bankowej czy opłat notarialnych.

Przykładowo gwarancja bankowa sprawia, że kredytobiorca musi zapłacić więcej łącznie za otrzymanie finansowania. W przypadku niektórych form zabezpieczeń nie trzeba jednak ponosić żadnych kosztów. Warto dopytać o ten szczegół bank jeszcze przed złożeniem wniosku o kredyt.

Pamiętaj, że dzięki ustanowieniu odpowiedniego zabezpieczenia kredyt gotówkowego możliwe jest zmniejszenie całkowitych jego kosztów. Z uwagi na fakt, że bank ponosi mniejsze ryzyko kredytowe w związki z udzielaniem takiego zobowiązania, może zaproponować korzystniejsze z punktu widzenia kredytobiorcy warunki kredytowania, a co za tym idzie, kredyt będzie nieco tańszy.

Więcej o obliczaniu kosztów kredytu gotówkowego przeczytasz tu: Jak obliczyć całkowity koszt kredytu gotówkowego?

Czy warto zabezpieczyć kredyt gotówkowy?

Znasz już najważniejsze formy zabezpieczenia kredytu gotówkowego oraz wiesz, na czym one polegają i w jakim celu są ustanawiane. Przypomnijmy, że dla banku są one sposobem na zminimalizowanie ryzyka kredytowego. A co one mogą oznaczać dla kredytobiorcy? Czy warto zdecydować się na zabezpieczenie kredytu gotówkowego? Poniżej przedstawiamy wady i zalety zabezpieczenia kredytu, które pomogą Ci rozstrzygnąć tę kwestię.

Zalety i wady zabezpieczenia kredytu gotówkowego
Zalety	Wady
Szansa na otrzymanie kredytu pomimo niskiej zdolności kredytowej; Możliwość zaciągnięcia wysokiej kwoty zobowiązania; Lepsze warunki kredytowania np. niższe oprocentowanie w zamian za wykupienie ubezpieczenia kredytu.	Większy zakres formalności; Dodatkowy koszt kredytu – dotyczy to np. ubezpieczenia; Ograniczenia w zakresie dysponowania majątkiem – dotyczy to np. blokady środków na rachunku, czy też przewłaszczenia na zabezpieczenie; Zaangażowanie osób trzecich – np. w przypadku konieczności znalezienia poręczyciela.

Warto rozważyć kredyt z zabezpieczeniem, jeśli:

potrzebujesz wyższej kwoty finansowania,
masz nieco niższą zdolność kredytową,
zależy Ci na niższym oprocentowaniu. Z kolei przy niskiej kwocie zobowiązania i dobrej historii kredytowej – często lepiej wybrać kredyt bez zabezpieczeń, aby ograniczyć formalności i koszty.

Zabezpieczenie pożyczki prywatnej – jak zrobić to bezpiecznie?

Pożyczka prywatna – od rodziny, znajomych czy wspólnika w firmie – często opiera się „na zaufaniu”. Niestety, właśnie przy takich zobowiązaniach najczęściej dochodzi później do nieporozumień. Zabezpieczenie pożyczki prywatnej nie oznacza braku zaufania, tylko rozsądne uporządkowanie spraw między stronami. Dzięki temu pożyczkodawca ma większą szansę na odzyskanie pieniędzy, a pożyczkobiorca dokładnie wie, jakie są zasady spłaty.

Podstawową formą zabezpieczenia jest dobra umowa pisemna – z określonym terminem spłaty, kwotą, odsetkami (jeśli są), sposobem zwrotu środków oraz ewentualnymi konsekwencjami opóźnień. Warto do niej dołączyć potwierdzenie przelewu lub odbioru gotówki – to ułatwia dochodzenie swoich praw, gdyby pojawił się spór.

Przy wyższych kwotach można rozważyć dodatkowe, mocniejsze formy zabezpieczenia pożyczki prywatnej, np.:

weksel (najczęściej in blanco) z deklaracją wekslową – dokument, który potwierdza istnienie długu i ułatwia dochodzenie należności. Kluczowe jest to, by dokładnie opisać w deklaracji, kiedy i na jakich zasadach weksel może zostać uzupełniony;
poręczenie osoby trzeciej – jeśli pożyczkobiorca nie spłaci długu, wierzyciel może domagać się pieniędzy także od poręczyciela;
oświadczenie o poddaniu się egzekucji w akcie notarialnym (art. 777 k.p.c.) – po niespłaceniu pożyczki wierzyciel może szybciej skierować sprawę do egzekucji komorniczej, bez długiego procesu sądowego;
zastaw na ruchomości (np. samochodzie, maszynie, udziałach w spółce) – w razie problemów ze spłatą wierzyciel ma pierwszeństwo zaspokojenia z tej rzeczy;
hipoteka na nieruchomości – stosowana przy dużych kwotach; wymaga wpisu do księgi wieczystej i wizyty u notariusza, ale daje silne zabezpieczenie roszczeń.

W praktyce wybór zabezpieczenia zależy od kwoty pożyczki, relacji między stronami i majątku pożyczkobiorcy. Inaczej podejdziesz do pożyczki na 2 000 zł dla kogoś z rodziny, a inaczej – do finansowania na 80 000 zł dla kontrahenta biznesowego. Przy wysokich kwotach, kiedy w grę wchodzi np. hipoteka lub akt notarialny, warto skonsultować się z prawnikiem lub notariuszem, żeby konstrukcja umowy rzeczywiście chroniła interesy obu stron.

Kredyt gotówkowy bez zabezpieczeń – co to za oferta?

W ofertach wielu banków znajdziesz bez problemu kredyt gotówkowy bez zabezpieczeń. Jak sama nazwa wskazuje, jego zaciągnięcie nie wymaga ustanawiania żadnego zabezpieczenia spłaty zobowiązania. Banki udzielają go wyłącznie na podstawie badania zdolności kredytowej kredytobiorcy, która jest również wyznacznikiem oceny ryzyka kredytowego.

Ze względu na brak zabezpieczeń taki kredyt gotówkowy może być dostępny w niższej kwocie i być droższy od kredytów z zabezpieczeniem. Przed jego zaciągnięciem warto więc sięgnąć po kalkulator kredytowy, aby sprawdzić dokładny koszt kredytu oraz wyliczyć jego raty.

Zobacz także pozostałe artykuły rozwijające powyższe zagadnienie: