Konwersja jednostek uczestnictwa – na czym polega i kiedy się opłaca?

Konwersja jednostek brzmi technicznie, ale w praktyce chodzi o proste „przestawienie” Twoich pieniędzy z jednego funduszu na inny. Zwykle robisz to, gdy zmienia się Twoja strategia (np. chcesz mniej ryzyka) albo gdy porządkujesz portfel.

4 rzeczy, które warto zapamiętać na start:

• Na czym polega konwersja jednostek uczestnictwa? Najczęściej jest to odkupienie jednostek jednego funduszu i jednoczesne nabycie jednostek innego (często w ramach tego samego TFI/dystrybutora).

• Czym się różni konwersja od zamiany? „Zamiana” zwykle dotyczy przeniesienia między subfunduszami w funduszu parasolowym i bywa traktowana inaczej podatkowo.

• Konwersja funduszy a podatek: od 2024 r. przy zyskach z odkupienia/konwersji to Ty rozliczasz podatek (PIT-38), a nie fundusz.

• W czasie operacji możesz mieć krótką „lukę rynkową” (środki są w przejściu) – dlatego timing ma znaczenie.

Na czym polega konwersja jednostek uczestnictwa?

Najprościej: sprzedajesz (odkupujesz) jednostki funduszu A i kupujesz jednostki funduszu B. W praktyce składasz jedną dyspozycję, a system robi to „w pakiecie”.

Wiele serwisów używa zamiennie określeń:

• „konwersja”,

• „przeniesienie” (czyli: operacja przeniesienia funduszu polega na przerzuceniu środków do innego funduszu w ramach oferty dystrybutora),

• „switch”.

Operacja konwersji polega na zmianie ekspozycji Twoich oszczędności: np. z funduszu akcji na fundusz obligacji, z funduszu polskiego na globalny, albo z bardziej ryzykownego na stabilniejszy.

Czym się różni konwersja od zamiany?

W polskim „funduszowym” języku różnica najczęściej wygląda tak:

Dla jasności: nazewnictwo potrafi się różnić między TFI i dystrybutorami, więc zawsze patrz w regulamin/zlecenie, co dokładnie oznacza dana opcja.

Czym są fundusze inwestycyjne i czy warto w nie inwestować?

Zobacz więcej

Jak przebiega konwersja krok po kroku i ile trwa?

Typowy schemat:

1. Wybierasz fundusz docelowy (i ewentualnie kategorię jednostek uczestnictwa).

2. Składasz dyspozycję „konwersja/przeniesienie”.

3. Następuje odkupienie jednostek funduszu źródłowego.

4. Za uzyskaną kwotę nabywane są jednostki funduszu docelowego.

Ile trwa? Często jest to kilka dni roboczych (w praktyce spotyka się ok. 2–5 dni), zależnie od TFI, dystrybutora i dni wyceny.

Ryzyko praktyczne: w trakcie możesz być chwilowo „poza rynkiem” (albo mieć inną ekspozycję, niż Ci się wydaje), bo transakcje rozliczają się wg wycen z konkretnych dni. To normalne w funduszach – i warto o tym pamiętać, jeśli robisz konwersję np. w trakcie dużej zmienności.

Konwersja funduszy a podatek – co się zmieniło od 2024 r.?

To jest kluczowa aktualizacja na 2026 rok.

1) Kiedy pojawia się podatek?

• Gdy dochodzi do odkupienia jednostek (czyli „sprzedaży” funduszu) i masz zysk kapitałowy – powstaje dochód do opodatkowania.

• Zamiana w ramach funduszu parasolowego (między subfunduszami w ramach „parasola”) co do zasady nie rodzi obowiązku podatkowego w momencie zamiany.

2) Kto rozlicza podatek?

Od 2024 r. fundusze nie pobierają i nie odprowadzają automatycznie podatku przy odkupieniu/konwersji – rozliczasz go sama/sam w PIT-38 (zwykle na podstawie informacji PIT-8C).

3) Co to zmienia „w życiu”?

• Jeśli masz zysk, możesz potrzebować gotówki, żeby zapłacić podatek (bo środki mogą być już „przerzucone” do kolejnego funduszu).

• Zyskujesz też plus: możesz kompensować zyski i straty z różnych inwestycji (fundusze/akcje/ETF/waluty) oraz rozliczać stratę w kolejnych latach.

Aktywa netto funduszu to… (i dlaczego to ma znaczenie przy konwersji)

Aktywa netto funduszu to wartość majątku funduszu po odjęciu zobowiązań. To właśnie z tej wartości wylicza się cenę jednostki.

W praktyce działa to tak:

• fundusz wylicza wartość aktywów netto,

• a potem dzieli ją przez liczbę jednostek – i dostajesz wartość 1 jednostki w danym dniu wyceny.

Dlatego przy konwersji kluczowe są:

• dzień wyceny (po jakiej cenie nastąpi odkupienie i nabycie),

• oraz to, że „klikając dziś”, często nie znasz jeszcze ceny realizacji (bo fundusze mają wyceny z opóźnieniem).

Na czym polega inwestowanie? Przewodnik dla początkujących

Zobacz więcej

Kategorie jednostek uczestnictwa – co to jest i czemu ceny/opłaty mogą się różnić?

Kategorie jednostek uczestnictwa (czasem: klasy A, I, P itp.) to „warianty” tego samego funduszu. Z prawnego punktu widzenia fundusze mogą oferować jednostki różniące się m.in. sposobem lub wysokością opłat.

W praktyce różnice dotyczą najczęściej:

• opłaty dystrybucyjnej (manipulacyjnej),

• opłaty za zarządzanie / kosztów bieżących,

• minimalnej wpłaty, kanału dystrybucji (np. klasa „instytucjonalna”).

Uwaga: polityka inwestycyjna może być taka sama, ale koszty i „opłacalność” danej klasy – już nie.

Kto zatrudnia zarządzającego aktywami funduszu?

Fundusz „sam” nie podejmuje decyzji. Organem funduszu jest TFI, które fundusz tworzy, zarządza nim i reprezentuje.

W praktyce to TFI (lub podmiot, któremu powierzono zarządzanie) buduje zespół inwestycyjny, w tym osoby odpowiedzialne za zarządzanie portfelem (często licencjonowanych doradców inwestycyjnych).

Depozytariusz jest odpowiedzialny za… (czyli „kto pilnuje pieniędzy”)

W uproszczeniu: depozytariusz to instytucja (zwykle bank), która:

• prowadzi rejestr aktywów funduszu,

• nadzoruje m.in. prawidłowość wyceny i zgodność działania ze statutem i prawem.

To ważny element bezpieczeństwa systemu, bo rozdziela zarządzanie (TFI) od „trzymania i kontroli” aktywów (depozytariusz).

Co to jest konwersja jednostek… a co oznacza konwersja długu w banku?

To dwa różne światy, choć słowo to samo.

Konwersja jednostek (fundusze)

To temat tego poradnika: przeniesienie inwestycji między funduszami/subfunduszami.

Co oznacza konwersja długu w banku?

Najczęściej spotkasz to w dwóch znaczeniach:

1. Konwersja/przewalutowanie kredytu – zmiana waluty zobowiązania (np. z walutowego na złotowy), zwykle aneksem.

2. Konwersja długu na kapitał (debt-to-equity swap) – rozwiązanie restrukturyzacyjne w firmach: wierzytelność zamienia się na udziały/akcje.

Jak zainwestować 10 tys. zł w 2026 roku? >>

Kiedy konwersja ma sens?

Najczęstsze „zdrowe” powody:

• zmiana horyzontu (np. z „agresywnie” na „bezpieczniej”, bo zbliża się ważny cel),

• rebalancing portfela (wracasz do założeń),

• zmiana oceny ryzyka (np. ograniczasz ekspozycję na akcje),

• porządkowanie kosztów (np. przejście na tańszą kategorię jednostek, jeśli jest dostępna).

FAQ – najczęstsze pytania

Co to jest konwersja jednostek?

To operacja, w której środki z jednego funduszu są przenoszone do innego poprzez odkupienie i nabycie jednostek (często w ramach jednej dyspozycji).

Na czym polega konwersja jednostek uczestnictwa?

W praktyce: „sprzedaję fundusz A, kupuję fundusz B” – tylko że technicznie robi to zlecenie konwersji/przeniesienia.

Czym się różni konwersja od zamiany?

Zamiana dotyczy zwykle subfunduszy w parasolu; konwersja częściej oznacza przejście między funduszami (np. poza parasolem). Różnić się może też moment podatku.

Konwersja funduszy a podatek – czy zawsze płacę?

Nie zawsze. Przy odkupieniu/konwersji może powstać zysk do opodatkowania, ale zamiana w ramach funduszu parasolowego co do zasady nie rodzi podatku w momencie zamiany.

Aktywa netto funduszu to co dokładnie?

To majątek funduszu po odjęciu zobowiązań; na tej podstawie wylicza się wartość jednostki (aktywa netto / liczba jednostek).

Depozytariusz jest odpowiedzialny za co?

Za prowadzenie rejestru aktywów oraz kontrolę m.in. prawidłowości wyceny i zgodności działania funduszu ze statutem i prawem (w skrócie: „pilnuje” aktywów i procesu).

Zobacz także:
1. Co to jest stopa zwrotu funduszu? Wszystko co powinieneś wiedzieć
2. Co to są fundusze bezpieczne?
3. Co to są fundusze zrównoważone?