Akt własności domu to kluczowy dokument potwierdzający prawo do nieruchomości – potrzebny m.in. przy sprzedaży, podziale majątku czy ubieganiu się o kredyt. Sprawdź, jak go uzyskać i co zrobić, jeśli go nie posiadasz.
Informacje, których dowiesz się z artykułu:
-
Aktem własności może być akt notarialny lub odpis z księgi wieczystej – to one formalnie potwierdzają, że jesteś właścicielem.
-
Dokument możesz pobrać online z portalu Ministerstwa Sprawiedliwości (ekw.ms.gov.pl) lub uzyskać od notariusza, który sporządzał umowę.
-
Jeśli dom został nabyty w spadku lub przez zasiedzenie, konieczne będzie sądowe uregulowanie własności i wpis w księdze wieczystej.
-
Brak aktu własności nie oznacza braku prawa – ale uniemożliwia formalne zarządzanie nieruchomością i może blokować np. sprzedaż lub kredyt hipoteczny.
Jaki dokument potwierdza własność domu?
W większości przypadków podstawą prawną własności domu jest akt notarialny – umowa kupna-sprzedaży, darowizny lub postanowienie sądu o nabyciu spadku. Nie mylmy tego z pojęciem „aktu własności” używanym potocznie – obecnie takiego dokumentu urząd nie wydaje jako osobnego zaświadczenia.
W zależności od sytuacji, akt własności domu może oznaczać:
-
akt notarialny zakupu nieruchomości (sporządzony przez notariusza),
-
postanowienie sądu o nabyciu spadku (np. gdy dom odziedziczyliśmy),
-
umowę darowizny lub zniesienia współwłasności,
-
wpis w księdze wieczystej – to oficjalny i publiczny rejestr prawa własności.
W przypadku domów powstałych przed 1989 rokiem spotyka się także "akt własności ziemi" wydany przez administrację PRL – dziś ma on charakter historyczny, ale może być podstawą wpisu do księgi wieczystej.
Gdzie i jak uzyskać akt własności domu?
Jeśli zgubiłeś dokument lub po prostu go nie masz, możesz odzyskać odpis lub kopię z odpowiedniej instytucji:
-
Z księgi wieczystej – najczęściej wystarczy numer KW, aby pobrać online wyciąg z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych (ekw.ms.gov.pl). To najbardziej aktualny dokument potwierdzający własność.
-
Z kancelarii notarialnej – jeżeli znasz nazwisko notariusza i datę transakcji, możesz poprosić o wypis aktu notarialnego.
-
Z sądu rejonowego – jeśli sprawa własności wynikała z dziedziczenia, dokumenty można uzyskać w sądzie, który prowadził postępowanie spadkowe.
-
Z archiwum urzędu gminy – w przypadku starych nieruchomości, szczególnie tych nabytych w PRL, może być konieczny kontakt z archiwami geodezyjnymi lub administracyjnymi.
Różnice: akt własności a akt notarialny
Wiele osób myli oba pojęcia – akt notarialny to dokument zawarty przed notariuszem, np. przy zakupie lub przekazaniu nieruchomości. Akt własności to ogólne określenie dokumentu, który potwierdza, że jesteś właścicielem – może nim być właśnie akt notarialny, ale też orzeczenie sądu lub wypis z księgi wieczystej.
Jeśli kupujesz dom na kredyt hipoteczny, bank zawsze poprosi o komplet dokumentów potwierdzających własność – numer księgi wieczystej, umowę notarialną i potwierdzenie, że nieruchomość nie ma zadłużeń.
Po budowie – jak uzyskać akt własności domu?
Jeśli samodzielnie budujesz dom na własnej działce, musisz najpierw uzyskać pozwolenie na użytkowanie lub złożyć zawiadomienie o zakończeniu budowy. Dopiero wtedy możesz wystąpić do sądu wieczystoksięgowego o wpis prawa własności budynku do księgi wieczystej. Sam fakt posiadania działki nie wystarczy – budynek musi być „ujawniony” w rejestrze.
Czy akt własności nieruchomości może być podważony?
Choć akt notarialny i wpis w księdze wieczystej dają silne podstawy prawne do uznania kogoś za właściciela domu, zdarzają się sytuacje, w których własność może być kwestionowana – na przykład przy błędach formalnych, sporach rodzinnych czy roszczeniach osób trzecich. W takich przypadkach postępowanie trafia do sądu cywilnego, który ocenia ważność dokumentów i okoliczności ich powstania. Dlatego warto przechowywać wszystkie umowy, decyzje administracyjne i potwierdzenia wpłat – mogą okazać się kluczowe w razie wątpliwości.
Co zrobić, gdy nie ma się aktu własności?
Brak dokumentów własności zdarza się najczęściej w przypadku starszych nieruchomości, domów odziedziczonych lub budowanych wiele lat temu bez formalności. Jeśli nie masz aktu notarialnego ani wpisu w księdze wieczystej, konieczne będzie uregulowanie stanu prawnego nieruchomości. Najczęściej robi się to przez postępowanie sądowe o zasiedzenie lub stwierdzenie nabycia spadku, a następnie złożenie wniosku do sądu wieczystoksięgowego o ujawnienie prawa własności. Choć proces może być czasochłonny, po jego zakończeniu otrzymasz pełne prawa do dysponowania domem – w tym sprzedaży, darowizny czy ustanowienia hipoteki.
Podsumowanie
Akt własności domu to niezbędny dokument potwierdzający prawne posiadanie nieruchomości. Może przyjąć formę aktu notarialnego lub odpisu z księgi wieczystej – oba są równoważne i wymagane w wielu sytuacjach formalnych. Jeśli nie posiadasz dokumentu, możesz go uzyskać online lub w sądzie, a w przypadku braku uregulowanego stanu prawnego – przejść przez procedurę spadkową lub zasiedzenia. Znajomość ścieżki administracyjnej i prawnej pozwoli Ci bezpiecznie zarządzać swoim majątkiem i uniknąć problemów przy sprzedaży, podziale majątku czy zaciąganiu kredytu hipotecznego.
0 Komentarze