Jedna niezapłacona rata nie oznacza automatycznie wypowiedzenia umowy ani egzekucji komorniczej. Problem może jednak szybko się pogłębiać, ponieważ do zaległości mogą dojść odsetki za opóźnienie, a informacje o sposobie spłaty zobowiązania trafiają do baz wykorzystywanych przez instytucje finansowe.
Najważniejsze informacje:
- Jeżeli nie możesz spłacić kredytu, skontaktuj się z bankiem jak najwcześniej. Nie musisz czekać na kilka niezapłaconych rat. Możesz od razu zapytać o restrukturyzację, zmianę harmonogramu lub inne dostępne rozwiązania.
- Nie istnieje ustawowa „bezpieczna liczba” rat, których można nie zapłacić. Opóźnienie powstaje po upływie terminu płatności, a bank może naliczać odsetki za opóźnienie.
- Przy zaległości bank ma obowiązek przeprowadzić określoną procedurę. Zgodnie z art. 75c Prawa bankowego wezwanie do zapłaty powinno wyznaczać termin nie krótszy niż 14 dni roboczych i informować o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania wezwania.
- Bank nie musi zaakceptować każdego wniosku o restrukturyzację. Powinien ocenić sytuację finansową klienta, a odmowę szczegółowo uzasadnić na piśmie.
- Konsolidacja nie jest tym samym co restrukturyzacja. To nowy kredyt, dlatego zwykle wymaga odpowiedniej zdolności kredytowej. Przy poważnych zaległościach może być trudniej ją uzyskać.
- Niższa rata nie zawsze oznacza tańszy kredyt. Wydłużenie okresu spłaty może obniżyć miesięczne obciążenie, ale zwiększyć sumę odsetek i całkowity koszt zobowiązania.
- Kredyt hipoteczny daje konsumentowi dodatkowe możliwości. W przypadku umów podlegających ustawie o kredycie hipotecznym restrukturyzacja może obejmować m.in. czasowe zawieszenie spłaty, zmianę wysokości rat albo wydłużenie okresu kredytowania. Jeśli restrukturyzacja zostanie odrzucona albo okaże się nieskuteczna, kredytodawca powinien przed podjęciem działań zmierzających do odzyskania należności umożliwić sprzedaż nieruchomości przez okres co najmniej 6 miesięcy.
- W 2026 r. działa Fundusz Wsparcia Kredytobiorców. Wsparcie może wynosić maksymalnie 3 tys. zł miesięcznie przez maksymalnie 40 miesięcy, czyli łącznie do 120 tys. zł, jeżeli spełniasz ustawowe warunki.
- Opóźnienia mogą wpływać na historię w BIK, ale nie każde spóźnienie oznacza automatycznie „negatywny wpis na 5 lat”. Po wygaśnięciu zobowiązania dane mogą być przetwarzane bez zgody przez maksymalnie 5 lat m.in. wtedy, gdy zwłoka przekroczyła 60 dni i minęło co najmniej 30 dni od poinformowania klienta o zamiarze takiego przetwarzania.
- Komornik nie pojawia się po pierwszej niezapłaconej racie. Wierzyciel musi najpierw uzyskać podstawę prawną pozwalającą prowadzić egzekucję.
- Za samo niespłacanie kredytu nie idzie się do więzienia. Odpowiedzialność karna może dotyczyć odrębnego czynu, np. oszustwa, a nie samego faktu utraty możliwości regulowania rat.
- Nie należy liczyć na przedawnienie jako sposób „pozbycia się” kredytu. Roszczenia banku związane z prowadzoną działalnością gospodarczą co do zasady przedawniają się po 3 latach, ale sposób liczenia terminu zależy m.in. od wymagalności poszczególnych należności oraz zdarzeń przerywających bieg przedawnienia. Przy kredycie zabezpieczonym hipoteką sytuacja jest dodatkowo bardziej złożona.
Nie mam z czego spłacać kredytu - co zrobić najpierw?
Jeżeli problem ze spłatą dopiero się pojawia, najważniejsze jest ustalenie, czy ma charakter przejściowy, czy trwały. Inaczej wygląda sytuacja po jednorazowym, niespodziewanym wydatku, a inaczej po utracie pracy albo trwałym spadku dochodów.
Sprawdź przede wszystkim:
- jaka kwota pozostaje Ci miesięcznie po pokryciu podstawowych wydatków,
- czy problemy dotyczą jednej raty, czy kilku kolejnych miesięcy,
- czy posiadasz inne kredyty, limity, karty kredytowe lub pożyczki,
- czy kredyt jest objęty ubezpieczeniem, które może zadziałać np. w razie utraty pracy, choroby albo niezdolności do pracy,
- jakie rozwiązania restrukturyzacyjne przewiduje Twój bank.
Jeżeli kredyt był ubezpieczony, warto sprawdzić warunki polisy. Sam fakt wykupienia ubezpieczenia nie oznacza jeszcze, że świadczenie zostanie wypłacone - znaczenie mają m.in. zakres ochrony, wyłączenia odpowiedzialności, okres karencji i przyczyna utraty dochodu. Więcej informacji znajdziesz w materiale o ubezpieczeniu kredytu hipotecznego i gotówkowego.
Nie warto finansować raty kolejną drogą pożyczką tylko po to, aby przesunąć problem o miesiąc, jeżeli nie masz realistycznego planu jej spłaty. Tak może rozpocząć się spirala zadłużenia. Jeżeli zobowiązań jest już kilka i miesięczne raty wyraźnie przekraczają możliwości budżetu, przydatny może być także poradnik o tym, jak wyjść ze spirali długów.
Co zrobić, gdy w budżecie zaczyna brakować na ratę kredytu?
Przykładowo kredytobiorca na 12 dni przed terminem raty dowiedział się, że straci dodatkowe zlecenia przynoszące mu około 1 400 zł miesięcznie. Jego miesięczne dochody spadły z 6 500 zł do 5 100 zł. Po podliczeniu czynszu, rachunków, kosztów utrzymania i pozostałych zobowiązań ustalił, że na spłatę kredytu może przeznaczać maksymalnie około 1 500 zł miesięcznie. Tymczasem rata wynosiła 2 250 zł, więc w domowym budżecie brakowało około 750 zł. Zamiast czekać na powstanie zaległości, jeszcze przed terminem płatności skontaktował się z bankiem i przedstawił swoje wyliczenia. Rozmowa mogła dzięki temu dotyczyć konkretnej luki w budżecie oraz możliwości obniżenia miesięcznego obciążenia, np. poprzez zmianę harmonogramu spłaty.
Restrukturyzacja kredytu - co może zaproponować bank?
Restrukturyzacja polega na zmianie warunków już istniejącego zadłużenia tak, aby jego dalsza spłata była możliwa. Nie powstaje wówczas nowy kredyt, tak jak przy konsolidacji.
W praktyce bank może zaproponować np.:
- wydłużenie okresu kredytowania,
- czasowe zmniejszenie wysokości rat,
- czasową karencję w spłacie kapitału,
- zmianę harmonogramu,
- w określonych przypadkach czasowe zawieszenie spłaty,
- inne indywidualnie uzgodnione warunki.
To, które rozwiązanie będzie dostępne, zależy od rodzaju kredytu, umowy, skali problemów finansowych i oceny dokonanej przez bank.
Jeżeli opóźnienie już powstało, szczególne znaczenie ma art. 75c Prawa bankowego. Bank, wzywając kredytobiorcę do zapłaty zaległości, powinien poinformować go o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację. Termin na złożenie takiego wniosku wynosi 14 dni roboczych od otrzymania wezwania. Bank powinien umożliwić restrukturyzację, jeżeli jest ona uzasadniona jego oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Jeśli odmawia, musi bez zbędnej zwłoki szczegółowo wyjaśnić na piśmie, dlaczego wniosek został odrzucony.
Czy restrukturyzacja kredytu się opłaca?
To zależy przede wszystkim od kosztu zmiany warunków oraz tego, czy problem z płynnością jest przejściowy czy trwały.
Przykładowo wydłużenie okresu spłaty może znacząco obniżyć ratę i uratować domowy budżet. Ceną za to jest jednak zazwyczaj dłuższe naliczanie odsetek, a więc wyższy całkowity koszt kredytu.
Dlatego przed podpisaniem aneksu warto porównać nie tylko starą i nową ratę, ale również:
pozostały okres spłaty, sumę przyszłych odsetek, dodatkowe opłaty oraz łączną kwotę, którą oddasz bankowi.
Czy można zawiesić spłatę kredytu?
Czasowe zawieszenie spłaty może być jednym z elementów restrukturyzacji albo rozwiązaniem przewidzianym przez konkretny bank lub umowę. Nie oznacza to jednak, że każdy kredytobiorca ma obecnie ustawowe prawo do „wakacji kredytowych”.
Należy odróżnić bankową karencję lub indywidualne zawieszenie rat od ustawowych wakacji kredytowych wprowadzanych w poprzednich latach. Program ustawowych wakacji obejmujący określone kredyty hipoteczne funkcjonował m.in. w 2024 r. i nie należy zakładać, że takie samo rozwiązanie automatycznie przysługuje kredytobiorcy w 2026 r.
W przypadku indywidualnego zawieszenia rat trzeba też sprawdzić, co dzieje się z odsetkami w okresie przerwy. Odroczenie płatności nie zawsze oznacza, że koszt kredytu w tym czasie przestaje rosnąć.
Konsolidacja kredytów - kiedy może pomóc?
Konsolidacja polega na zaciągnięciu nowego kredytu, którym spłacane są dotychczasowe zobowiązania. Zamiast kilku rat klient płaci następnie jedną.
Może to mieć sens przede wszystkim wtedy, gdy:
- posiadasz kilka zobowiązań,
- nadal masz wystarczającą zdolność kredytową,
- nowa rata jest lepiej dopasowana do budżetu,
- warunki nowego kredytu nie powodują nieakceptowalnego wzrostu całkowitego kosztu.
Nie można jednak uznać, że konsolidacja jest automatycznie najlepszym rozwiązaniem dla osoby, która przestaje regulować raty. Jeżeli występują już poważne opóźnienia, uzyskanie nowego finansowania może być trudniejsze właśnie ze względu na ocenę zdolności i historii kredytowej.
Niższa miesięczna rata kredytu konsolidacyjnego często wynika również z wydłużenia okresu spłaty. Oznacza to, że miesięczne obciążenie spada, ale suma odsetek może wzrosnąć.
Jeśli rozważasz oba warianty, sprawdź porównanie restrukturyzacji i konsolidacji kredytu oraz wyjaśnienie, jak działa kredyt konsolidacyjny.
Problem ze spłatą kredytu hipotecznego - jakie masz możliwości?
Przy kredycie hipotecznym konsekwencje długotrwałego braku spłaty mogą być szczególnie poważne, ponieważ zobowiązanie jest zabezpieczone hipoteką na nieruchomości. Jednocześnie konsument korzysta z dodatkowych mechanizmów ochronnych przewidzianych w ustawie o kredycie hipotecznym.
W przypadku umów objętych tą ustawą restrukturyzacja może obejmować między innymi:
- czasowe zawieszenie spłaty kredytu,
- zmianę wysokości rat kapitałowych lub odsetkowych,
- wydłużenie okresu kredytowania,
- inne działania umożliwiające dalszą obsługę zadłużenia.
Jeżeli kredytodawca odrzuci wniosek, powinien przekazać konsumentowi szczegółowe, pisemne wyjaśnienie przyczyn odmowy.
Szczególnie istotna jest sytuacja, w której restrukturyzacja została odrzucona albo okazała się nieskuteczna. Przed podjęciem działań zmierzających do odzyskania należności kredytodawca powinien umożliwić konsumentowi sprzedaż kredytowanej nieruchomości w okresie nie krótszym niż 6 miesięcy.
Jeżeli cena sprzedaży nie wystarczy na całkowitą spłatę zadłużenia, ustawa przewiduje również zasady dotyczące spłaty pozostałej części zadłużenia w ratach dostosowanych do sytuacji majątkowej konsumenta oraz zwolnienia zabezpieczenia hipotecznego.
To ważne, bo sprzedaż nieruchomości przez właściciela i sprzedaż w toku egzekucji komorniczej to dwa różne scenariusze.
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców - pomoc w spłacie kredytu hipotecznego
Osoba mająca problem ze spłatą kredytu mieszkaniowego może sprawdzić możliwość skorzystania z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców (FWK).
Według zasad obowiązujących we wrześniu 2026 r. wsparcie może wynosić do 3 000 zł miesięcznie przez maksymalnie 40 miesięcy, czyli łącznie do 120 000 zł. Pieniądze nie trafiają do kredytobiorcy - są przekazywane bezpośrednio na rachunek banku obsługującego kredyt.
Do otrzymania wsparcia wystarczy spełnienie co najmniej jednego z podstawowych kryteriów, m.in.:
- przynajmniej jeden z kredytobiorców ma status osoby bezrobotnej w dniu złożenia wniosku,
- miesięczne koszty obsługi kredytu mieszkaniowego przekraczają 40% miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego,
- po odjęciu kosztów obsługi kredytu dochód gospodarstwa nie przekracza ustawowego limitu.
Według wartości obowiązujących od 1 stycznia 2025 r., nadal wskazywanych przez BGK we wrześniu 2026 r., ostatnie kryterium wynosi 2 525 zł w gospodarstwie jednoosobowym albo 2 057,50 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym.
Przyznanie pomocy nie jest jednak automatyczne. Ustawa przewiduje również wyłączenia. Wsparcie może być niedostępne m.in. wtedy, gdy utrata zatrudnienia nastąpiła z winy pracownika albo umowa kredytu mieszkaniowego została wypowiedziana przed złożeniem wniosku. Szczegółowe ograniczenia dotyczą również posiadania innych nieruchomości mieszkalnych.
Czy pieniądze z FWK trzeba oddać?
Tak, ale zasady są znacznie łagodniejsze niż przy zwykłym kredycie.
Zwrot rozpoczyna się 2 lata po wypłacie ostatniej raty wsparcia, a należność jest rozkładana na 200 równych, nieoprocentowanych rat. Jeżeli kredytobiorca terminowo spłaci pierwsze 134 raty, pozostałe 66 rat podlega umorzeniu.
FWK przewiduje również możliwość otrzymania pożyczki na spłatę zadłużenia pozostałego po sprzedaży kredytowanej nieruchomości, maksymalnie do 120 tys. zł.
Wniosek składa się za pośrednictwem banku, w którym zaciągnięto kredyt mieszkaniowy.
Ile można spóźnić się z ratą kredytu?
Nie ma ustawowego okresu, przez który można bez konsekwencji nie płacić raty. Po upływie terminu płatności powstaje zaległość, a bank może naliczać odsetki za opóźnienie.
Zgodnie z Kodeksem cywilnym, jeżeli strony nie ustaliły innej stawki, ustawowe odsetki za opóźnienie odpowiadają stopie referencyjnej NBP powiększonej o 5,5 punktu procentowego. Obowiązuje również ustawowy limit maksymalnych odsetek za opóźnienie.
Jednodniowe czy kilkudniowe spóźnienie nie oznacza oczywiście tego samego co wielomiesięczne zaległości, ale nie istnieje uniwersalna zasada typu „do 30 dni nic się nie dzieje”.
Warto też pamiętać, że terminy księgowania płatności i sposób rozliczania rat wynikają z umowy oraz zasad obowiązujących w danym banku.
Więcej na ten temat znajdziesz w materiale o opóźnieniu w spłacie kredytu.
Co się stanie, jeśli przestanę spłacać kredyt?
Konsekwencje zazwyczaj narastają stopniowo. Nie należy jednak traktować poniższego schematu jako sztywnego harmonogramu – przepisy nie mówią, że po konkretnej liczbie niezapłaconych rat zawsze następuje konkretne działanie banku.
Najpierw powstaje zaległość i mogą być naliczane odsetki za opóźnienie. Bank może przypominać o zaległości i próbować skontaktować się z klientem.
Jeżeli zaległość się utrzymuje, bank może skierować formalne wezwanie do zapłaty. W przypadku kredytu bankowego art. 75c Prawa bankowego przewiduje termin co najmniej 14 dni roboczych na uregulowanie zadłużenia oraz obowiązek poinformowania o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania wezwania.
Jeżeli nie dojdzie do restrukturyzacji i przesłanki przewidziane prawem oraz umową zostaną spełnione, bank może następnie wypowiedzieć umowę kredytu. Standardowy ustawowy termin wypowiedzenia umowy kredytowej przez bank wynosi co do zasady 30 dni, o ile umowa nie przewiduje terminu dłuższego; szczególne zasady dotyczą m.in. zagrożenia upadłością.
Po skutecznym wypowiedzeniu umowy pozostałe zadłużenie może stać się wymagalne na zasadach wynikających z umowy i wypowiedzenia.
Jeżeli dług nadal nie zostanie uregulowany, wierzyciel może dochodzić zapłaty przed sądem, a dopiero po uzyskaniu odpowiedniej podstawy prawnej skierować sprawę na drogę egzekucji.
Po ilu niezapłaconych ratach bank wypowiada umowę kredytu?
Nie ma przepisu mówiącego, że bank wypowiada umowę np. dokładnie po dwóch albo trzech niezapłaconych ratach.
Znaczenie mają:
- wysokość i długość zaległości,
- postanowienia umowy,
- rodzaj kredytu,
- prawidłowe przeprowadzenie wymaganej prawem procedury,
- ewentualny wniosek o restrukturyzację i sposób jego rozpatrzenia.
Dlatego nie należy traktować liczby „2-3 raty” jako okresu, w którym kredytobiorcy nic nie grozi.
Najbezpieczniej reagować już wtedy, gdy wiadomo, że problem pojawi się przy najbliższej racie.
Niespłacany kredyt a BIK
Banki przekazują do Biura Informacji Kredytowej informacje dotyczące obsługi zobowiązań. Oznacza to, że sposób regulowania kredytu może być widoczny w historii kredytowej i brany pod uwagę przy kolejnych wnioskach o finansowanie.
Nieprawidłowe jest jednak uproszczenie, że każde, nawet jednodniowe opóźnienie automatycznie pozostawia „negatywny wpis na 5 lat”.
Dane dotyczące aktywnego zobowiązania są przetwarzane w trakcie jego trwania. Po wygaśnięciu zobowiązania dane mogą być nadal przetwarzane dla potrzeb oceny zdolności i ryzyka bez zgody klienta przez maksymalnie 5 lat, jeżeli łącznie:
- wystąpiła zwłoka przekraczająca 60 dni,
- po powstaniu tej zwłoki upłynęło co najmniej 30 dni od poinformowania kredytobiorcy przez bank lub innego uprawnionego kredytodawcę o zamiarze dalszego przetwarzania danych bez jego zgody.
To nie oznacza, że krótsze opóźnienia są obojętne. BIK wskazuje wprost, że im krótsza i mniejsza zaległość, tym lepiej z punktu widzenia historii kredytowej.
Jeżeli chcesz zweryfikować dane dotyczące własnych zobowiązań, zobacz poradnik jak sprawdzić BIK.
Czy restrukturyzacja kredytu pogarsza BIK?
Sama restrukturyzacja nie powinna być utożsamiana z „negatywnym wpisem”. BIK gromadzi jednak informacje o zobowiązaniu i jego obsłudze, a dla przyszłego kredytodawcy szczególne znaczenie mogą mieć wcześniejsze opóźnienia w spłacie.
Z punktu widzenia historii kredytowej zasadniczo lepiej rozpocząć rozmowy z bankiem przed powstaniem dużych zaległości, zamiast dopiero po kilku miesiącach braku płatności.
BIK i BIG to nie to samo
BIK nie jest rejestrem dłużników w potocznym znaczeniu. Gromadzi zarówno informacje o prawidłowo obsługiwanych, jak i opóźnionych zobowiązaniach kredytowych.
Osobną kategorią są biura informacji gospodarczej (BIG), do których wierzyciel może przekazać dane o zaległości po spełnieniu warunków ustawowych.
W przypadku konsumenta jednym z warunków jest m.in. zaległość wynosząca co najmniej 200 zł, przeterminowana przez co najmniej 30 dni, oraz wcześniejsze wysłanie lub doręczenie wezwania do zapłaty zawierającego ostrzeżenie o zamiarze przekazania danych do konkretnego BIG.
Kiedy komornik za niespłacony kredyt?
Bank nie może skierować komornika bezpośrednio po tym, jak klient przestanie płacić raty.
Najpierw musi istnieć tytuł pozwalający na prowadzenie egzekucji. W praktyce wierzyciel może skierować sprawę do sądu, uzyskać orzeczenie lub nakaz zapłaty, a następnie – po spełnieniu warunków przewidzianych w przepisach – rozpocząć postępowanie egzekucyjne.
Jeżeli sąd wyda nakaz zapłaty, nie należy go ignorować. Pismo zawiera informację o terminie i sposobie zaskarżenia. W typowym postępowaniu upominawczym przy doręczeniu na terenie Polski termin wynosi co do zasady 2 tygodnie, ale nie należy automatycznie zakładać, że taki sam termin dotyczy każdej sprawy i każdego rodzaju postępowania.
Po rozpoczęciu egzekucji komornik może korzystać ze środków przewidzianych prawem, np. egzekucji z rachunku bankowego, wynagrodzenia czy określonych składników majątku, z uwzględnieniem ustawowych ograniczeń i kwot wolnych.
W przypadku zobowiązania hipotecznego egzekucja może ostatecznie objąć również nieruchomość stanowiącą zabezpieczenie kredytu. Dlatego tak istotne są wcześniejsza restrukturyzacja oraz szczególne mechanizmy dotyczące samodzielnej sprzedaży nieruchomości.
Czy za niespłacanie kredytu można iść do więzienia?
Nie. Sam brak pieniędzy na spłatę kredytu jest problemem cywilnym, a nie przestępstwem.
Jeżeli kredytobiorca straci pracę, zachoruje, poniesie duże wydatki albo z innych powodów przestanie regulować zobowiązanie, samo niewykonanie umowy nie oznacza odpowiedzialności karnej.
Odpowiedzialność karna może pojawić się z zupełnie innego powodu, np. gdy przy uzyskaniu finansowania dochodzi do oszustwa, posłużenia się fałszywymi dokumentami lub innego czynu zabronionego. Nie należy tego utożsamiać z samym późniejszym brakiem możliwości spłaty rat.
Czy niespłacony kredyt się przedawnia?
Tak, roszczenia banku mogą ulec przedawnieniu, ale przedawnienie jest znacznie bardziej złożone, niż sugeruje popularne stwierdzenie „po trzech latach dług znika”.
Roszczenia banku z umowy kredytu, jako związane z działalnością gospodarczą banku, co do zasady podlegają trzyletniemu terminowi przedawnienia. Dla rat, których terminy płatności minęły przed wypowiedzeniem kredytu, termin należy analizować w odniesieniu do ich własnej daty wymagalności.
Sąd Najwyższy w uchwale z 10 maja 2023 r., sygn. III CZP 52/22, potwierdził, że wypowiedzenie umowy kredytu nie zmienia biegu przedawnienia rat, które stały się wymagalne jeszcze przed wypowiedzeniem umowy.
Istotna korekta względem często powtarzanych informacji: zwykłe wezwanie do zapłaty wysłane przez bank samo w sobie nie przerywa biegu przedawnienia. Do przerwania dochodzi m.in. na skutek określonej czynności przed sądem lub innym właściwym organem zmierzającej bezpośrednio do dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia albo wskutek uznania roszczenia przez dłużnika. Po przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo.
Jeżeli roszczenie zostanie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, zasadniczy termin przedawnienia wynosi co do zasady 6 lat, przy czym dla przyszłych świadczeń okresowych stosuje się odrębne zasady.
Kredyt hipoteczny wymaga dodatkowej ostrożności. Zgodnie z art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie pozbawia wierzyciela hipotecznego możliwości zaspokojenia się z obciążonej nieruchomości; wyjątek dotyczy świadczeń ubocznych.
Dlatego przedawnienie nie jest rozsądną „strategią” na rozwiązanie problemu ze spłatą kredytu.
Co zrobić, gdy jeden z kredytobiorców nie spłaca kredytu?
Jeżeli kredyt został zaciągnięty wspólnie, odpowiedź zależy od treści umowy, ale w praktyce kredytobiorcy bardzo często odpowiadają wobec banku solidarnie.
Przy odpowiedzialności solidarnej bank może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich albo od jednego. To, że jeden współkredytobiorca przestał przekazywać swoją część pieniędzy, nie zwalnia drugiego z odpowiedzialności wobec banku.
Jeżeli jeden z dłużników solidarnych spłaci więcej, niż wynika z ich wzajemnych rozliczeń, może powstać roszczenie regresowe wobec drugiej osoby. Nie należy jednak automatycznie zakładać, że zawsze będzie to dokładnie połowa zapłaconej kwoty. Ostateczny podział zależy od stosunku prawnego między współdłużnikami, a dopiero gdy nie wynika z niego nic innego, punktem wyjścia są równe części.
Dotyczy to również byłych małżonków. Rozwód sam w sobie nie usuwa jednej osoby z umowy kredytowej. Do zwolnienia współkredytobiorcy z długu potrzebna jest zgoda banku i odpowiednia zmiana umowy, a bank może ponownie ocenić zdolność osoby, która miałaby samodzielnie spłacać zobowiązanie.
Więcej znajdziesz w poradniku o tym, jak zwolnić współkredytobiorcę z długu.
Co zrobić, gdy bank odrzuci wniosek o restrukturyzację?
Odmowa nie powinna kończyć się na lakonicznym „braku zgody”. W przypadku procedury z art. 75c Prawa bankowego bank powinien bez zbędnej zwłoki szczegółowo wyjaśnić na piśmie przyczyny odrzucenia wniosku.
W takiej sytuacji warto sprawdzić:
- dlaczego bank uznał restrukturyzację za niemożliwą,
- czy przedstawione dane o dochodach i wydatkach są aktualne,
- czy możliwe jest przedstawienie innego wariantu spłaty,
- czy dostępne jest ubezpieczenie kredytu,
- w przypadku kredytu mieszkaniowego - czy spełniasz warunki FWK,
- czy przy wielu zobowiązaniach możliwa jest konsolidacja, zanim historia kredytowa dodatkowo się pogorszy.
Jeżeli sytuacja finansowa jest trwale niewypłacalna i problem obejmuje wiele długów, standardowa restrukturyzacja jednego kredytu może nie wystarczyć. Wówczas potrzebna jest szersza analiza całego zadłużenia, a w skrajnych przypadkach również rozważenie rozwiązań prawnych przeznaczonych dla osób niewypłacalnych.
FAQ - problemy ze spłatą kredytu
Co zrobić, gdy nie mogę spłacać kredytu?
Skontaktuj się z bankiem jak najwcześniej i złóż wniosek o zmianę warunków spłaty, jeżeli problem nie jest jednorazowy. W zależności od sytuacji możliwa może być restrukturyzacja, wydłużenie okresu kredytowania, zmiana wysokości rat lub czasowa karencja. Przy kredycie mieszkaniowym warto również sprawdzić Fundusz Wsparcia Kredytobiorców.
Co się stanie, jeśli nie zapłacę jednej raty kredytu?
Powstanie zaległość i bank może naliczać odsetki za opóźnienie. Informacja o obsłudze kredytu może również znaleźć odzwierciedlenie w danych przekazywanych do BIK. Jedna niezapłacona rata nie oznacza jednak automatycznie wypowiedzenia umowy czy wizyty komornika.
Ile można spóźnić się z ratą kredytu?
Nie istnieje ustawowy „bezpieczny” okres spóźnienia. Po upływie terminu płatności rata jest zaległa. Skutki kilku dni opóźnienia będą zwykle inne niż wielomiesięcznej zaległości, ale najlepiej uregulować ją jak najszybciej albo skontaktować się z bankiem.
Po ilu niezapłaconych ratach bank wypowiada umowę?
Nie istnieje jedna ustawowa liczba rat, po której każdy bank musi wypowiedzieć umowę. Znaczenie mają warunki umowy, skala opóźnienia oraz procedura przewidziana prawem. Nie należy traktować dwóch lub trzech rat jako gwarantowanego okresu bezpieczeństwa.
Czy bank musi zgodzić się na restrukturyzację kredytu?
Nie. Bank ocenia sytuację finansową klienta i może uznać, że proponowana restrukturyzacja nie daje realnych szans na dalszą spłatę. W procedurze wynikającej z art. 75c Prawa bankowego odmowa powinna być jednak szczegółowo uzasadniona na piśmie.
Czy restrukturyzacja kredytu wpływa na BIK?
Sama restrukturyzacja nie jest równoznaczna z „negatywnym wpisem na 5 lat”. W BIK znajdują się jednak informacje o zobowiązaniu i jego obsłudze, dlatego znaczenie mogą mieć opóźnienia, które wystąpiły przed zmianą warunków umowy.
Czy można zawiesić spłatę kredytu?
Może to być możliwe w ramach restrukturyzacji albo rozwiązania oferowanego przez dany bank. Nie oznacza to jednak automatycznego prawa do ustawowych wakacji kredytowych. Warunki zawieszenia i sposób naliczania odsetek trzeba sprawdzić w umowie lub propozycji banku.
Jak działa Fundusz Wsparcia Kredytobiorców w 2026 roku?
Według zasad aktualnych we wrześniu 2026 r. FWK może zapewnić do 3 000 zł miesięcznie przez maksymalnie 40 miesięcy, czyli do 120 tys. zł. Trzeba spełnić co najmniej jedno kryterium ustawowe i nie podlegać wyłączeniom. Wsparcie jest zwrotne, ale spłata rozpoczyna się po 2 latach, odbywa się w nieoprocentowanych ratach, a część należności może zostać umorzona przy terminowej spłacie.
Kiedy bank może skierować sprawę do komornika?
Nie bezpośrednio po powstaniu zaległości. Do prowadzenia egzekucji potrzebna jest odpowiednia podstawa prawna, zwykle poprzedzona postępowaniem sądowym i uzyskaniem tytułu wykonawczego.
Czy za niespłacanie kredytu można iść do więzienia?
Nie za sam brak spłaty. Niewykonanie zobowiązania kredytowego jest co do zasady sprawą cywilną. Odpowiedzialność karna może dotyczyć odrębnego przestępstwa, np. oszustwa przy uzyskiwaniu kredytu.
Czy niespłacony kredyt przedawnia się po 3 latach?
Roszczenia banku wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej co do zasady mają trzyletni termin przedawnienia, ale nie oznacza to, że po trzech latach od zaprzestania płatności zobowiązanie automatycznie przestaje mieć znaczenie. Bieg terminu może zostać przerwany, a poszczególne raty mogą mieć różne daty wymagalności. Przy wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wierzyciel może dodatkowo zachować możliwość zaspokojenia z nieruchomości mimo przedawnienia wierzytelności osobistej.
Czy wezwanie do zapłaty przerywa przedawnienie kredytu?
Samo zwykłe wezwanie do zapłaty wysłane przez bank nie przerywa biegu przedawnienia. Skutek taki mogą wywołać m.in. określone działania przed sądem lub właściwym organem albo uznanie roszczenia przez dłużnika.
Czy bank może zabrać mieszkanie za niespłacony kredyt hipoteczny?
Nie następuje to automatycznie po jednej czy kilku niezapłaconych ratach. Przy konsumenckim kredycie hipotecznym objętym ustawą bank musi przejść odpowiednią procedurę, a po nieskutecznej lub odrzuconej restrukturyzacji powinien umożliwić kredytobiorcy samodzielną sprzedaż nieruchomości przez co najmniej 6 miesięcy, zanim rozpocznie działania zmierzające do odzyskania należności z zabezpieczenia.
Źródła:
- Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, w szczególności art. 75, 75c i 105a.
- Ustawa z 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami, w szczególności art. 33-37.
- Ustawa z 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej.
- Bank Gospodarstwa Krajowego - informacje dotyczące Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, stan na wrzesień 2026 r.
- Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w szczególności przepisy dotyczące odsetek, solidarności dłużników oraz przedawnienia roszczeń.
- Ustawa z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, w szczególności art. 77.
- Ustawa z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
- Ustawa z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych.
- Biuro Informacji Kredytowej - zasady przetwarzania danych kredytowych i informacje dotyczące opóźnień w spłacie.
- Sąd Najwyższy - uchwała składu siedmiu sędziów z 10 maja 2023 r., sygn. III CZP 52/22.
0 Komentarze