Polityka kredytowa – wszystko, co musisz o niej wiedzieć

  • 03 Wrz 2020
  • 5 min. czytania
  • Komentarze(0)
Każdy bank ma swoją politykę kredytową, która ulega zmianom pod wpływem aktualnej sytuacji w gospodarce, działań konkurencji i indywidualnej strategii. Duże znaczenie mają też przepisy prawne i odgórne regulacje rynkowe. NBP przeprowadza regularne ankiety, na podstawie których tworzone są raporty ilustrujące bieżące tendencje.
Polityka kredytowa – wszystko, co musisz o niej wiedzieć

Na czym polega polityka kredytowa banków?

Banki mogą stosować politykę konserwatywną, liberalną (agresywną) lub umiarkowaną, nadając jej indywidualny kształt. Szczegółowa strategia jest tajemnicą przedsiębiorstwa, choć wiele można wywnioskować ze wspomnianych ankiet, samej oferty czy dostępności finansowania. Każdy bank ma własny sposób analizy ryzyka kredytowego i inne wymagania odnośnie zdolności kredytowej. W ramach swojej strategii może specjalizować się w usługach dla konkretnych grup klientów np. głównie indywidualnych, biznesowych, przedsiębiorców z sektora MŚP, rolników itd. Decyduje też o rodzaju produktów, które mają być promowane w szczególności np. kredyty gotówkowe, hipoteczne, samochodowe, leasing, faktoring lub inne.

Ceny zależą częściowo od odgórnych decyzji Rady Polityki Pieniężnej, bo to ona wpływa na wysokość stóp procentowych, na których z kolei opiera się oprocentowanie produktów kredytowych. Było to bardzo wyraźne w tym roku, kiedy doszło do trzykrotnego obniżenia stawek, doprowadzając je do rekordowego poziomu. Po tych zmianach wysokość rat kredytowych znacznie spadła – podobnie jak zyski z depozytów, choć te w większym stopniu. Do stawek WIBOR, które bierze się pod uwagę w kredytach hipotecznych, banki dodają marżę. Suma obu stanowi ostateczne oprocentowanie. W ciągu ostatnich miesięcy marże były podnoszone, ale objęło to tylko nowe umowy kredytowe.

W ramach polityki konserwatywnej banki dążą do wyeliminowania ryzyka inwestycyjnego. To oznacza, że sytuacja wnioskującego o kredyt jest oceniana bardziej surowo. Klient może pozwolić sobie tylko na niższe kwoty czy krótszy okres spłaty. Są też wymagane większe zabezpieczenia. Jeśli dochodzi do opóźnienia w spłacie, bank, który stosuje taki rodzaj polityki, szybko zrywa umowę lub odsprzedaje wierzytelność. W opozycji do takiej strategii jest polityka agresywna – rzadka w bankach, bardziej popularna w firmach pożyczkowych. Polega ona na dopuszczaniu do finansowania klientów obarczonych wysokim ryzykiem. Marża i opłaty dodatkowe są jednak znacznie wyższe. Najwięcej banków stosuje politykę umiarkowaną, która pozwala na większą elastyczność. Tam, gdzie dostrzegalne jest większe ryzyko, tam stosowane są wyższe ceny i zwiększone wymagania. Każdy przypadek traktowany jest w sposób indywidualny.

Warto zaznaczyć, że banki nie mogą dowolnie dyktować cen, bo ich praktyki reguluje prawo krajowe i unijne. Przykładem jest Rekomendacja S Komisji Nadzoru Finansowego, która przyczyniła się do wprowadzenia wkładów własnych w wysokości 20 proc. przy kredytach hipotecznych. Inne takie sytuacje to: zaoferowanie kredytów ze stałym oprocentowaniem, konieczność zwrotu prowizji i pozostałych kosztów dodatkowych przy wcześniejszej spłacie kredytu przez klienta czy stworzenie granic dopuszczalnego zadłużenia dla kredytobiorcy.

Zobacz: Jak pandemia wpłynęła na wymagania banków odnośnie wkładu własnego

Polityka kredytowa banków reguluje takie kwestie jak:

  • rozmiar akcji kredytowej;
  • cele finansowe;
  • relacja kredytów do depozytów;
  • grupy docelowe;
  • strukturę portfela kredytowego (rodzaj oferowanych kredytów, które z nich mają dominować);
  • kryteria przyznania finansowania dla klientów;
  • sposób przeprowadzania analizy kredytowej;
  • szczegóły oferty, dopuszczalne zabezpieczenia i cennik;
  • dalszy rozwój działalności;
  • postępowanie wobec nierzetelnych kredytobiorców.

Polityka kredytowa banków w czasie pandemii

Pandemia i decyzja RPP o obniżeniu stóp procentowych do historycznego poziomu przyczyniły się do zmiany polityki większości banków. Część z nich zdecydowała się na podsienie wkładów własnych do 20 czy 30 proc. Wzrosły marże i ceny za usługi – szczególnie w placówkach, a zyski dla klientów z depozytów znacznie spadły. Dostęp do finansowania został ograniczony dla osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych (ostatnio mBank dopuścił je do ubiegania się o kredyt hipoteczny) lub pracujących w sektorach gospodarki, które najbardziej odczuły skutki pandemii. Ci, którzy mogą pozwolić sobie na kredyt, otrzymają mniejsze kwoty i na krótszy okres. Taka strategia doprowadziła do zmniejszenia popytu i sprzedaży kredytów. W porównaniu do 2019 r. w lipcu udzielono o 32 proc. mniej kredytów gotówkowych, o 22 proc. mieszkaniowych i przyznano o 39 proc. mniej kart kredytowych. Według raportu NBP w trzecim kwartale 2020 r. negatywne tendencje mają się odwrócić, a polityka kredytowa ma ulec nieznacznemu złagodzeniu. Prognozowany jest niewielki wzrost popytu we wszystkich kategoriach kredytów dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych.

Polityka kredytowa a kredyt gotówkowy

Kredyt gotówkowy może być odpowiedzią na tymczasowe problemy finansowe. Jest jednym z najbardziej popularnych i najszerzej oferowanych produktów tego typu. Nie wiąże się z wieloma formalnościami – wystarczą podstawowe dane i informacje o zatrudnieniu. Bank sam zapozna się z historią kredytową wnioskującego w BIK. Decyzja jest wydawana szybko – przeważnie w tym samym dniu roboczym. Cały proces może odbyć się w pełni zdalnie. Kredyt gotówkowy nie wymaga dodatkowych zabezpieczeń ani opłat. Oprocentowanie jest zwykle wyższe niż w przypadku kredytów hipotecznych, a okres spłaty krótszy.

Polityka kredytowa a kredyt hipoteczny

Kredyt hipoteczny to produkt najczęściej wykorzystywany do kupna mieszkania, ale także to remontu czy modernizacji nieruchomości, budowy domu czy zakupu działki. Wymaga zabezpieczenia od 10 do 30 proc. w zależności od banku. Poniżej 20 proc. należy wykupić ubezpieczenie niskiego wkładu własnego. Wkład własny nie musi być gotówką czy przelewem. Niektóre banki dopuszczają: wpłatę u dewelopera, działkę, środki z konta emerytalnego (bez wypłacania) i inne. Kredyt hipoteczny pozwala na uzyskanie większych kwot, niższego oprocentowania i dłuższego okresu spłaty – najczęściej 20-30 lat. Analiza kredytowa jest znacznie dłuższa niż w przypadku kredytu gotówkowego i wymaga zgromadzenia większej dokumentacji, a w tym operatu szacunkowego nieruchomości. Często proces ten trwa 2-3 miesiące. Większe szanse na uzyskanie finansowania mają dwie osoby ze zdolnością kredytową np. małżonkowie. Warto też wiedzieć, że nieruchomość, będąca zabezpieczeniem, może być własnością osoby trzeciej, oczywiście za jej zgodą.

Dodano:
03 Wrz 2020

0 Komentarze

Wpisz komentarz (od 5 do 5000 znaków)

Dziękujemy!

Twój komentarz został dodany. Po akceptacji, zostanie wyświetlony na stronie.

Podobne artykuły