Najważniejsze informacje:
- Restrukturyzacja kredytu polega na zmianie warunków spłaty istniejącego zobowiązania, np. przez wydłużenie okresu kredytowania, zmianę wysokości rat lub czasową ulgę w spłacie.
- Konsolidacja kredytów polega na spłacie kilku dotychczasowych zobowiązań nowym kredytem. W efekcie zamiast kilku rat płacisz jedną.
- Niższa miesięczna rata nie oznacza automatycznie niższego kosztu kredytu. Jeśli spłata zostanie rozłożona na dłuższy czas, łączna suma odsetek może wzrosnąć.
- Konsolidacja wymaga uzyskania nowego finansowania, dlatego bank ponownie bada zdolność kredytową i historię spłat.
- Jeśli masz już poważne zaległości, możliwość uzyskania kredytu konsolidacyjnego może być ograniczona. W takiej sytuacji restrukturyzacja może być bardziej realnym rozwiązaniem.
- Bank nie ma obowiązku zaakceptowania każdego wniosku o restrukturyzację. Powinien ocenić sytuację kredytobiorcy, a w razie odmowy przekazać jej szczegółowe uzasadnienie na piśmie.
- Restrukturyzacja kredytu a BIK to bardziej złożona kwestia niż sam „negatywny wpis”. Szczególnie istotne dla historii kredytowej są opóźnienia w spłacie oraz sposób obsługi zobowiązania po zmianie warunków.
- W przypadku problemów ze spłatą kredytu mieszkaniowego warto sprawdzić również Fundusz Wsparcia Kredytobiorców.
Na czym polega restrukturyzacja kredytu?
Restrukturyzacja kredytu oznacza zmianę dotychczasowych zasad spłaty zadłużenia. Nie powstaje przy tym automatycznie nowy kredyt - bank i kredytobiorca uzgadniają nowe warunki istniejącej umowy.
W zależności od sytuacji i polityki banku restrukturyzacja może obejmować m.in.:
- wydłużenie okresu kredytowania, co pozwala zmniejszyć miesięczną ratę,
- zmianę wysokości lub terminów płatności rat,
- czasowe zawieszenie spłaty całości albo części rat,
- zmianę harmonogramu spłaty,
- inne uzgodnione rozwiązanie, które pozwoli dostosować spłatę do aktualnej sytuacji finansowej klienta.
Nie należy jednak zakładać, że bank zgodzi się np. na obniżenie oprocentowania czy umorzenie części zadłużenia. Zakres restrukturyzacji zależy od rodzaju kredytu, sytuacji kredytobiorcy oraz propozycji zaakceptowanej przez bank.
Restrukturyzacja często wymaga podpisania aneksu do umowy. Bank może również pobierać opłatę za jego przygotowanie, jeśli przewiduje to obowiązująca taryfa.
Kiedy można złożyć wniosek o restrukturyzację kredytu?
Nie warto czekać do momentu, w którym zaległości są już duże. Jeżeli przewidujesz, że za miesiąc lub dwa możesz mieć problem z zapłatą pełnej raty, kontakt z bankiem przed powstaniem opóźnienia może dać więcej możliwości rozwiązania sytuacji.
Prawo bankowe przewiduje dodatkowo konkretną procedurę na wypadek powstania zaległości. Jeśli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą, bank wzywa go do uregulowania zobowiązania i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. Jednocześnie musi poinformować o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych wniosku o restrukturyzację zadłużenia.
Zgodnie z art. 75c Prawa bankowego bank powinien umożliwić zmianę warunków lub terminów spłaty, jeżeli jest to uzasadnione dokonaną przez niego oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy.
Oznacza to, że restrukturyzacja nie jest automatycznie przyznawana każdej osobie, która o nią wystąpi.
Czy bank może odmówić restrukturyzacji kredytu?
Przepisy nie zobowiązują banku do zaakceptowania każdej propozycji przedstawionej przez kredytobiorcę.
Bank analizuje m.in. wysokość zadłużenia, dochody, dotychczasową obsługę kredytu i to, czy po zmianie warunków klient będzie miał realną możliwość dalszej spłaty.
Istotne jest jednak to, że w przypadku odrzucenia wniosku o restrukturyzację bank powinien bez zbędnej zwłoki przekazać szczegółowe, pisemne wyjaśnienie przyczyn odmowy.
Nie ma więc jednej odpowiedzi na pytanie „czy bank może odmówić restrukturyzacji kredytu ze względu na wcześniejsze opóźnienia?”. Może uwzględnić je w swojej ocenie, ale sam fakt wcześniejszych problemów ze spłatą nie oznacza automatycznie, że wniosek zostanie odrzucony.
Restrukturyzacja kredytu hipotecznego – dodatkowe zasady
W przypadku kredytu hipotecznego przepisy bardziej szczegółowo określają możliwe działania kredytodawcy.
Restrukturyzacja może obejmować m.in.:
- czasowe zawieszenie spłaty kredytu hipotecznego,
- zmianę wysokości rat kapitałowo-odsetkowych,
- wydłużenie okresu kredytowania,
- inne działania umożliwiające spłatę zobowiązania.
Co ważne, jeżeli restrukturyzacja zostanie odrzucona albo okaże się nieskuteczna, przepisy dotyczące kredytu hipotecznego przewidują również określone zasady postępowania przed odzyskaniem należności, w tym możliwość sprzedaży kredytowanej nieruchomości przez konsumenta w okresie nie krótszym niż 6 miesięcy.
Czy restrukturyzacja kredytu się opłaca?
To zależy od tego, jakie warunki zaproponuje bank.
Jeżeli efektem restrukturyzacji jest wydłużenie okresu kredytowania, miesięczna rata może wyraźnie spaść. Poprawia to bieżącą płynność finansową, ale zwykle oznacza, że odsetki będą naliczane przez dłuższy czas.
Przykładowo klientowi może zależeć przede wszystkim na obniżeniu raty z 1 500 do 1 100 zł. Dla jego domowego budżetu różnica 400 zł miesięcznie może być istotna. Nie oznacza to jednak, że nowy harmonogram będzie tańszy w całym okresie spłaty.
Dlatego przed podpisaniem aneksu warto porównać przede wszystkim:
- nową wysokość raty,
- nowy okres spłaty,
- sumę przyszłych rat,
- oprocentowanie,
- opłatę za aneks lub inne dodatkowe koszty.
Celem restrukturyzacji nie zawsze jest obniżenie całkowitego kosztu kredytu. Często ważniejsze jest odzyskanie możliwości terminowej spłaty zadłużenia.
Opłacalność restrukturyzacji kredytu
Przykładowo klientowi pozostawało 36 rat po 1 500 zł, czyli łącznie około 54 000 zł do zapłaty. Bank zaproponował wydłużenie okresu spłaty o 18 miesięcy. Po restrukturyzacji klient miał więc spłacać 54 raty po 1 100 zł. Miesięczne obciążenie spadło o 400 zł, ale suma przyszłych rat wzrosła do 59 400 zł, czyli o około 5 400 zł. W takim wariancie restrukturyzacja nie obniża całkowitego kosztu spłaty. Jej główną korzyścią jest poprawa bieżącej płynności finansowej: klient każdego miesiąca zostawia w domowym budżecie dodatkowe 400 zł i zmniejsza ryzyko problemów z terminową spłatą rat.
Restrukturyzacja kredytu a BIK – czy pogarsza historię kredytową?
Nie należy utożsamiać restrukturyzacji z automatycznym „negatywnym wpisem do BIK”.
BIK gromadzi informacje dotyczące kredytów i pożyczek oraz sposobu ich spłaty. Dla oceny historii kredytowej bardzo istotna jest przede wszystkim terminowość regulowania zobowiązań. W aktualnym modelu oceny punktowej BIK uwzględniane są m.in. historia oraz bieżąca terminowość spłat, liczba nowych kredytów, korzystanie z limitów i liczba spłacanych kredytów gotówkowych.
W praktyce oznacza to, że znacznie większym problemem może być dopuszczanie do kolejnych opóźnień niż samo uzgodnienie z bankiem nowych warunków spłaty.
Trzeba też pamiętać, że banki nie opierają decyzji wyłącznie na ocenie punktowej widocznej przez klienta w Raporcie BIK. Każdy bank stosuje również własne zasady oceny ryzyka i zdolności kredytowej.
Jeśli opóźnienie w spłacie przekroczyło 60 dni, a kredytodawca poinformował klienta o zamiarze dalszego przetwarzania danych i upłynęło od tego momentu co najmniej 30 dni, informacje o takim zobowiązaniu mogą być przetwarzane w BIK jeszcze przez 5 lat po jego spłacie bez zgody kredytobiorcy.
Czym jest konsolidacja kredytów?
Konsolidacja działa inaczej niż restrukturyzacja. W tym przypadku otrzymujesz nowy kredyt przeznaczony na spłatę wskazanych dotychczasowych zobowiązań.
Bank dokonujący konsolidacji spłaca zobowiązania objęte umową, a Ty od tej pory regulujesz jedną ratę nowego kredytu.
Główne korzyści to:
- jedna rata zamiast kilku,
- jeden termin płatności,
- możliwość zmniejszenia miesięcznego obciążenia,
- łatwiejsze zarządzanie domowym budżetem.
Najważniejsze zastrzeżenie: konsolidacja nie powoduje zniknięcia długu. Zmienia przede wszystkim sposób jego finansowania.
Jakie kredyty można skonsolidować?
To, jakie kredyty można skonsolidować, zależy od oferty konkretnego banku. Najczęściej konsolidacją mogą być objęte m.in.:
- kredyty gotówkowe,
- kredyty ratalne,
- zadłużenie na kartach kredytowych,
- limity i kredyty odnawialne w rachunku,
- niektóre kredyty samochodowe,
- w określonych ofertach także inne rodzaje kredytów.
Więcej ograniczeń może dotyczyć pożyczek pozabankowych i chwilówek. Nie należy więc zakładać, że każdy bank spłaci w ramach konsolidacji każdy rodzaj zadłużenia.
Oddzielną kategorią jest konsolidacja związana z kredytem hipotecznym. Jej warunki, zabezpieczenia i koszty mogą znacząco różnić się od typowej konsolidacji gotówkowej.
Czy konsolidacja kredytu się opłaca?
Może się opłacać, ale nie wystarczy porównać wysokości obecnych rat z nową ratą.
Załóżmy, że obecnie spłacasz trzy kredyty, a suma rat wynosi 2 200 zł. Po konsolidacji bank proponuje jedną ratę 1 500 zł. Budżet zostaje więc odciążony o 700 zł miesięcznie.
To istotna korzyść, ale dopiero porównanie całkowitych kosztów pokaże, ile naprawdę kosztuje ta zmiana.
Jeżeli niższa rata wynika głównie z wydłużenia spłaty o kilka lat, suma przyszłych odsetek może wzrosnąć. Z drugiej strony konsolidacja części drogich zobowiązań, np. wysoko oprocentowanych limitów lub kart, na korzystniejszych warunkach może w określonej sytuacji przynieść także oszczędność.
Przed podpisaniem umowy porównaj:
- oprocentowanie,
- RRSO,
- prowizję,
- okres kredytowania,
- całkowitą kwotę do zapłaty,
- koszt ewentualnych produktów dodatkowych,
- warunki wcześniejszej spłaty.
Niższa rata oznacza niższe miesięczne obciążenie. Nie musi oznaczać tańszego kredytu.
Kredyt konsolidacyjny a zdolność kredytowa
Kredyt konsolidacyjny jest nowym zobowiązaniem, dlatego bank przed jego udzieleniem przeprowadza ocenę zdolności kredytowej.
Sprawdza m.in.:
- wysokość i źródło dochodów,
- obecne zobowiązania,
- koszty utrzymania,
- dotychczasową historię spłat,
- dane znajdujące się w bazach wykorzystywanych przy ocenie ryzyka.
Dlatego konsolidację zazwyczaj łatwiej uzyskać, zanim pojawią się poważne zaległości.
Jeżeli klient przestaje terminowo regulować raty, jego sytuacja paradoksalnie staje się trudniejsza: potrzebuje niższej raty coraz bardziej, ale jednocześnie może mieć coraz mniejsze szanse na otrzymanie nowego kredytu.
To jedna z najważniejszych różnic pomiędzy konsolidacją a restrukturyzacją.
Restrukturyzacja a konsolidacja – najważniejsze różnice
| Restrukturyzacja | Konsolidacja |
|---|---|
| Zmienia warunki istniejącego kredytu | Powstaje nowy kredyt |
| Jest uzgadniana z dotychczasowym kredytodawcą | Nowy bank lub dotychczasowy bank spłaca wskazane zobowiązania |
| Może dotyczyć problemów ze spłatą konkretnej umowy | Najczęściej służy połączeniu kilku zobowiązań |
| Nie wymaga zaciągania nowego kredytu | Wymaga uzyskania nowego finansowania |
| Może być dostępna również przy istniejących trudnościach ze spłatą | Zaległości mogą utrudnić uzyskanie kredytu |
| Może obniżyć ratę przez zmianę harmonogramu | Może obniżyć sumę miesięcznych rat, często przez wydłużenie okresu spłaty |
Warto też sprostować częste uproszczenie: restrukturyzacja nie musi dotyczyć wyłącznie osoby posiadającej jeden kredyt. Jeżeli masz kilka zobowiązań, możesz rozmawiać z wierzycielem o zmianie warunków określonych umów. Nie jest to jednak tym samym co konsolidacja, w której kilka długów zastępuje jeden nowy kredyt.
Restrukturyzacja czy konsolidacja – co wybrać?
Nie ma rozwiązania, które będzie lepsze w każdej sytuacji.
Konsolidacja może być dobrym rozwiązaniem, gdy masz kilka zobowiązań, nadal spłacasz je terminowo, zachowujesz zdolność kredytową, ale suma miesięcznych rat staje się zbyt dużym obciążeniem. Wówczas możesz porównać koszt dotychczasowych długów z warunkami nowego kredytu.
Restrukturyzacja jest bardziej naturalnym kierunkiem, gdy problem dotyczy konkretnego kredytu albo Twoja sytuacja finansowa pogorszyła się na tyle, że potrzebujesz zmiany harmonogramu spłaty. Może być też jednym z rozwiązań wtedy, gdy uzyskanie nowego kredytu konsolidacyjnego jest już trudne.
W obu przypadkach największym błędem jest patrzenie wyłącznie na miesięczną ratę.
W praktyce
Jeśli dziś płacisz łącznie 2 500 zł rat, a konsolidacja obniży je do 1 700 zł, możesz odzyskać 800 zł miesięcznej płynności. Jeżeli jednak w zamian będziesz spłacać kredyt znacznie dłużej, powinieneś sprawdzić, ile dodatkowo zapłacisz przez cały okres finansowania.
Podobnie działa restrukturyzacja. Obniżenie raty może być bardzo korzystne, jeśli pozwala uniknąć zaległości, wypowiedzenia umowy czy windykacji, nawet gdy zwiększa łączny koszt odsetek.
Opłacalność i bezpieczeństwo finansowe nie zawsze oznaczają więc to samo.
Masz problem ze spłatą kredytu mieszkaniowego? Sprawdź również FWK
Restrukturyzacja i konsolidacja nie są jedynymi rozwiązaniami. Jeśli trudności dotyczą kredytu mieszkaniowego, warto sprawdzić Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (FWK).
Według zasad obowiązujących we wrześniu 2026 r. wsparcie może zostać przyznane m.in. wtedy, gdy:
- co najmniej jeden z kredytobiorców ma status bezrobotnego,
- miesięczne koszty obsługi kredytu mieszkaniowego przekraczają 40% dochodu gospodarstwa domowego,
- po odjęciu kosztów obsługi kredytu dochód gospodarstwa nie przekracza określonych ustawowo limitów.
Wsparcie może być wypłacane przez maksymalnie 40 miesięcy, do kwoty 3 tys. zł miesięcznie. Wniosek składa się w banku, który udzielił kredytu mieszkaniowego.
To rozwiązanie warto przeanalizować niezależnie od rozmowy o restrukturyzacji, ponieważ w określonych sytuacjach może być korzystniejsze od zaciągania kolejnego kredytu.
FAQ - restrukturyzacja czy konsolidacja
Co jest lepsze: restrukturyzacja czy konsolidacja?
To zależy od problemu, który chcesz rozwiązać. Jeśli masz kilka zobowiązań, spłacasz je terminowo i nadal masz zdolność kredytową, warto przeanalizować konsolidację. Jeśli problem dotyczy warunków istniejącego kredytu albo pojawiły się już trudności w spłacie, bardziej odpowiednia może być restrukturyzacja.
Czy bank może odmówić restrukturyzacji kredytu?
Tak. Bank ocenia sytuację finansową kredytobiorcy i może uznać, że zaproponowana restrukturyzacja nie daje realnej możliwości dalszej spłaty. W przypadku odmowy powinien jednak przedstawić szczegółowe pisemne wyjaśnienie przyczyny odrzucenia wniosku.
Czy restrukturyzacja kredytu wpływa na BIK?
Informacje o kredycie i sposobie jego obsługi są przekazywane do BIK. Nie oznacza to jednak, że sama restrukturyzacja jest automatycznie równoznaczna z negatywną historią kredytową. Duże znaczenie mają przede wszystkim opóźnienia, bieżąca terminowość spłat oraz pozostałe informacje uwzględniane przy ocenie klienta.
Czy konsolidacja kredytów poprawia BIK?
Nie można zagwarantować takiego efektu. Konsolidacja może uporządkować zobowiązania i ułatwić terminową spłatę, ale sama w sobie nie usuwa wcześniejszych opóźnień z historii kredytowej. Nowy kredyt również będzie uwzględniany w historii kredytowej.
Czy konsolidacja kredytu się opłaca?
Konsolidacja może się opłacać, jeśli realnie poprawia płynność finansową lub pozwala zastąpić droższe zobowiązania tańszym finansowaniem. Trzeba jednak porównać całkowity koszt, a nie tylko wysokość nowej raty.
Czy można skonsolidować kredyty, jeśli mam opóźnienia?
To zależy od skali i historii opóźnień oraz polityki konkretnego banku. Kredyt konsolidacyjny jest nowym finansowaniem, dlatego bank ponownie ocenia zdolność i ryzyko kredytowe. Poważne lub powtarzające się zaległości mogą istotnie zmniejszyć szanse na konsolidację.
Czy restrukturyzacja kredytu zwiększa jego koszt?
Może. Jeżeli restrukturyzacja polega na wydłużeniu okresu spłaty, miesięczna rata zwykle spada, ale kredyt jest oprocentowany przez dłuższy czas. Mogą pojawić się również koszty aneksu. Każdą propozycję trzeba więc policzyć indywidualnie.
Czy można skonsolidować chwilówki i pożyczki pozabankowe?
Nie każdy bank dopuszcza takie zobowiązania do konsolidacji. Zakres finansowanych produktów wynika z zasad konkretnej oferty. Nie należy zakładać, że kredytem konsolidacyjnym można spłacić dowolną chwilówkę lub pożyczkę pozabankową.
Źródła:
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, w szczególności art. 70 i art. 75c
- Ustawa z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami, w szczególności art. 33-35
- Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
- Biuro Informacji Kredytowej - materiały dotyczące oceny punktowej, historii kredytowej i przetwarzania danych
- Biuro Informacji Kredytowej - „Jak działa kredyt konsolidacyjny. Kiedy warto z niego skorzystać?”
- Bank Gospodarstwa Krajowego - Fundusz Wsparcia Kredytobiorców
- Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – materiały dotyczące kredytu konsumenckiego
- Rządowe Centrum Legislacji / UOKiK - projekt nowej ustawy o kredycie konsumenckim UC82
0 Komentarze