Informujemy, że w związku z wejściem w życie RODO zmodyfikowaliśmy naszą politykę prywatności ×
Advertisement Advertisement

Spadek z długami - przyjąć czy odrzucić?

Fot.

Śmierć członka rodziny to trudny czas dla jego bliskich. Może okazać się jeszcze trudniejszy, gdy krewny pozostawił po sobie długi. Niespłacony kredyt w banku lub zakupy na raty mogą okazać się dużym problemem. Jak sprawdzić, czy spadek jest zadłużony? Czy można się go zrzec? Jak to zrobić? Odpowiadam na te i inne ważne pytania dotyczące dziedziczenia spadku z długiem.

Przeprowadzenie postępowania spadkowego po zmarłym, to jedyna droga do sprawiedliwego podziału jego majątku pomiędzy jego bliskich. Nawet jeżeli dziadek, ojciec czy inny krewny pozostawił długi. Możesz świadomie je przyjąć, spłacić, jeżeli nie jest to wielka kwota i jeszcze na tym zyskać np. otrzymując mieszkanie w centrum miasta. Nie musisz jednak tego robić. Przed długiem możesz się uchronić i odrzucić taki spadek. Regulują to znowelizowane przepisy prawa spadkowego z 2015 roku. Dzięki nowelizacji skończyło się, często nieświadome, dziedziczenie długów po zmarłych krewnych. Jak to aktualnie wygląda?

Sprawdź, komu należy się spadek i jaką kwotę podatku trzeba zapłacić.

Dziedziczenie długów – kto po kim dziedziczy?

Kwestie dziedziczenia reguluje prawo spadkowe. W świetle znowelizowanych przepisów spadkobierca ma 6 miesięcy (od momentu dowiedzenia się o śmierci bliskiego) na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Jeżeli nie zrobi tego w wyznaczonym terminie, musi liczyć się z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli także z długiem. Jaka jest kolejność dziedziczenia?

Jeżeli zmarły nie pozostawił testamentu, to w częściach równych dziedziczą po nim współmałżonek oraz dzieci. Następnie dziedziczą wnuki zmarłego, w części dotyczącej dziecka spadkodawcy, czyli swojego rodzica.

Gdy zmarły nie miał żony, męża ani dzieci, to w pierwszej kolejności dziedziczą jego rodzice oraz rodzeństwo, po nich brane pod uwagę są dzieci rodzeństwa, które dziedziczą w części przypadającej bratu czy siostrze zmarłego.

Ostatni w kolejce do dziedziczenia są dalsi członkowie rodziny. Gdy zmarły był osobą samotną i nie została odnaleziona jego rodzina, to jego majątek dziedziczy skarb państwa. Regulują to przepisy kodeksu cywilnego.


Jak sprawdzić, czy spadek jest zadłużony?

Relacje w rodzinie bywają różne i możesz nie zdawać sobie sprawy z sytuacji, szczególnie tej finansowej, w jakiej znajdował się zmarły krewny. A przecież nie zawsze na spadku można się wzbogacić, a wręcz przeciwnie – można samemu popaść w długi.

Najczęściej występujące zadłużenia związane są z zaciągniętymi kredytami w bankach lub pożyczkami w firmach pozabankowych. Zmarła babcia czy dziadek, mogą pozostawić po sobie także zadłużone mieszkanie z zaległościami w opłatach m.in. czynszu. Jak więc sprawdzić, czy spadkodawca był zadłużony? W końcu od tego zależy decyzja o tym, czy spadek przyjąć, czy odrzucić.

Informacji w pierwszej kolejności należy szukać w rzeczach osobistych, pozostawionych przez zmarłego. W jego dokumentach można odnaleźć m.in. podpisane umowy pożyczek. Jeżeli zmarły posiadał mieszkanie, warto w oparciu o akt zgonu dowiedzieć się, czy zobowiązania w spółdzielni były regulowane na bieżąco, czy pozostawił długi i jak wysokie one są. Podobnie sprawę należy zbadać w m.in. u dostawcy wody czy prądu.

Kolejnym krokiem jest sprawdzenie księgi wieczystej pozostawionej nieruchomości. Jeżeli znasz jej numer, to bez problemu znajdziesz podstawowe informacje, które są jawne. Zapisy w księgach wieczystych, to także cenne źródło informacji, czy wobec zmarłego postępowania nie prowadził komornik.

Ustalenie wszystkich zobowiązań nie jest łatwym zadaniem. Najlepszym rozwiązaniem w sytuacji, gdy spadkobiercy nie wiedzą, co dokładnie wchodzi w skład masy spadkowej, czyli najprościej mówiąc, co pozostało po zmarłym, jest złożenie wniosku w sądzie o wykonanie spisu inwentarza po zmarłym. Postępowanie może trochę potrwać, ponieważ spis wykonuje komornik na zlecenie sądu. Dodatkowo trzeba za to zapłacić. Konieczne będzie uregulowanie opłaty za złożenie wniosku, wykonaną pracę komornika, a także powołanie biegłego sądowego, gdy spadek dotyczy także nieruchomości. Taki spis utwierdzi cię w decyzji, czy warto przyjąć spadek.


Dług w spadku - co zrobić?

Gdy okaże się, że zmarły wujek, babcia czy inny członek rodziny pozostawili nie tylko lokaty w banku czy mieszkanie, ale też długi, warto zastanowić się, co w takiej sytuacji robić.

Po pierwsze, możesz po prostu przyjąć spadek (tzw. przejęcie proste) i przejąć na siebie wszystkie zobowiązania po zmarłym. Weź pod uwagę, że wtedy będziesz musiał pokryć długi z własnej kieszeni. Za przyjęty spadek odpowiadasz całym swoim majątkiem. Ale może okazać się, że kwota zadłużenia zmarłego nie przewyższa wartości pozostawionego majątku. Wtedy warto rozważyć przyjęcie spadku i uregulować zobowiązania bliskiego. W takiej sytuacji dobrym pomysłem jest konsolidacja zobowiązań. Zaciągając kredyt konsolidacyjny w banku, masz szansę uporać się z długiem, który odziedziczyłeś. A możesz zyskać wartościowe mieszkanie.

Wybierz najlepszy kredyt konsolidacyjny >>

Po drugie, możesz przyjąć spadek z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. Co to oznacza? Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami, odpowiadasz za długi spadkodawcy tylko do wysokości dóbr, które po nim dziedziczysz. W ten sposób możesz w ramach spadku nie dostać nic albo jego niewielką część, która pozostanie po spłacie długów. W tym przypadku nie odpowiadasz całym swoim majątkiem za pozostawione długi (odpowiedzialność jest ograniczona).

Po trzecie, masz prawo do odrzucenia spadku. Zwróć uwagę, że nie odrzucisz części spadku, która dotyczy długu, a przyjmiesz pozostałe korzyści finansowych. Odrzucić spadek możesz jedynie w całości. Co wtedy?

Ważne
Spadkobierca ma prawo do odrzucenia spadku w całości. Oznacza to, że jest wyłączony z dziedziczenia, ale wtedy prawo do spadku przechodzi zgodnie z kolejnością dziedziczenia na dzieci, wnuki i dalszych członków rodziny.

Zrzeczenie się spadku – jak odrzucić spadek z długiem?

Gdy masz pewność, że spadek to same długi, to najlepiej po prostu go odrzucić. Żeby pozbyć się odziedziczonego zadłużenia, musisz złożyć oświadczenie w obecności notariusza lub w sądzie rejonowym. Pamiętaj, że jeżeli odrzucisz spadek, nie będziesz mieć już możliwości wycofania swojej decyzji.

Jeśli zdecydujesz się na odrzucenie spadku, zgodnie z kolejnością dziedziczenia przejdzie on np. na twoje dzieci. Musisz wtedy także w ich imieniu, jeżeli są nieletnie złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku. Żeby to jednak zrobić, konieczna będzie zgoda sądu na dokonanie czynności w ich imieniu. Tutaj także ma zastosowanie termin 6 miesięcy od daty odrzucenie spadku przez ciebie. Dobra wiadomość jest taka, że termin zostaje zawieszony w momencie oczekiwania na decyzję sądu.

Kwestia uregulowania spadku po bliskim jest bardzo ważna. Jeżeli nie dotrzymasz terminu, a bliski miał długi, będziesz musiał sam sobie z nimi poradzić. Brak złożenia stosownego oświadczenie w ciągu pół roku skutkuje przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Dlatego nie zwlekaj i zrób to jak najszybciej.

Przeczytaj także: Spłata zobowiązania po śmierci kredytobiorcy.

Ważne

Spadkobierca ma prawo do odrzucenia spadku w całości. Oznacza to, że jest wyłączony z dziedziczenia, ale wtedy prawo do spadku przechodzi zgodnie z kolejnością dziedziczenia na dzieci, wnuki i dalszych członków rodziny.

Podobne artykuły