Informujemy, że w związku z wejściem w życie RODO zmodyfikowaliśmy naszą politykę prywatności ×
Advertisement

Kredyt konsumencki - na czym polega?

Fot. Yuri_Arcurs/iStockphoto

Wiele osób stosuje zamiennie pojęcia: „kredyt konsumencki” i „kredyt konsumpcyjny”. Czy oznaczają one to samo? Czym różnią się te dwa produkty finansowe i gdzie zostały uregulowane?

Terminy: „kredyt konsumencki” i „kredyt konsumpcyjny” nie powinny być używane zamiennie. Kredyt konsumencki odnosi się do osoby, która bierze kredyt, czyli konsumenta, a konsumpcyjny do sposobu przeznaczenia pożyczonych pieniędzy, czyli konsumpcji.

Kredyt konsumencki jest uregulowany w ustawie

Kredyt konsumencki został uregulowany w ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Zgodnie z art. 3.1 tego aktu prawnego, przez umowę o kredyt konsumencki należy rozumieć „umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi”.

Jednocześnie w ustawie można przeczytać, że za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności:

  • umowę pożyczki,
  • umowę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego,
  • umowę o odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego, jeżeli konsument jest zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z odroczeniem spełnienia świadczenia,
  • umowę o kredyt, w której kredytodawca zaciąga zobowiązanie wobec osoby trzeciej, a konsument zobowiązuje się do zwrotu kredytodawcy spełnionego świadczenia,
  • umowę o kredyt odnawialny.

Kredytodawca ma konkretne obowiązki

Wejście w życie ustawy o kredycie konsumenckim spowodowało, że kredytodawcy zyskali szereg obowiązków związanych z podawaniem konsumentom informacji o swoich produktach. Muszą zostać zaprezentowane konsumentowi w sposób jednoznaczny, zrozumiały i widoczny”. Ustawodawca wymaga, by kredytodawca podał:

  • stopę oprocentowania kredytu wraz z wyodrębnieniem opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu,
  • całkowitą kwotę kredytu,
  • rzeczywistą roczną stopę oprocentowania.

Takie rozwiązanie ma chronić konsumentów przed nadużyciami ze strony kredytodawców, którzy wcześniej stosowali praktyki polegające na podawaniu, np. jedynie wysokości oprocentowania kredytu, które (jeżeli było ono atrakcyjne) rekompensowali sobie kosztami ukrytymi w dodatkowych opłatach. Teraz konsument zainteresowany zaciągnięciem zobowiązania w banku, powinien już od początku wiedzieć, jakie koszty poniesie w związku z podpisaniem umowy.

Celem ustawy jest także zapobieganie sytuacji nadmiernego zadłużania się konsumentów. W związku z tym, na kredytodawcę nałożone zostały dodatkowe obowiązki. Zgodnie z ustawą ma on zatem obowiązek dokonać oceny zdolności kredytowej konsumenta, kierując stosowne zapytania do odpowiednich baz i zbiorów danych. Jeżeli uważa to za niezbędne, to może również wymagać, by potencjalny klient przedstawił dokumenty potwierdzające osiągany przez siebie dochód.

Jeżeli kredytodawca uzna, że wnioskodawca nie ma zdolności kredytowej, to informację o odmowie przyznania kredytu powinien przekazać klientowi niezwłocznie. Gdy decyzja jest pozytywna, to (na wniosek potencjalnego kredytobiorcy) kredytodawca jest zobowiązany przygotować bezpłatny projekt umowy o kredyt wraz z informacjami prawnymi.

Prawa konsumenta

Poza zobowiązaniem kredytobiorców do dokładnego informowania o kosztach oferowanych przez nich produktów, ustawa o kredycie konsumenckim wyraźnie wskazuje, jakie prawa ma konsument już po zawarciu umowy o kredyt. Do najważniejszych należy zaliczyć:

  • możliwość spłaty całości kredytu lub jego części przed terminem wskazanym w umowie,
  • możliwość odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia i to bez podawania przyczyny.

W przypadku odstąpienia od umowy, konsument nie ponosi dodatkowych kosztów – musi jednak liczyć się z koniecznością zapłaty odsetek za okres od dnia wypłaty kredytu do dnia jego spłaty.

Kredyt konsumencki a konsumpcyjny – różnice

Różnica między kredytem konsumenckim a konsumpcyjnym sprowadza się do celu, w jakim są one zaciągane. I tak, środki z kredytu konsumpcyjnego konsument może przeznaczyć na dowolny cel, podczas gdy kredyt konsumencki jest zaciągany na konkretne przeznaczenie, np. w celu sfinansowania zakupu samochodu.

Środki z kredytu konsumpcyjnego najczęściej są wypłacane bezpośrednio klientowi, choć zdarza się również, że bank przelewa kapitał na konto wskazanego przez klienta podmiotu, by do skutku doszła transakcja nabycia konkretnego dobra.